حذف آلاینده فنانترن از پساب حاصل از خاکشوئی با استفاده از مدل ریاضی

امروزه آلودگی خاک و پساب به هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای، به‌ویژه فنانترن، به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی زیست‌محیطی مطرح است که پیامدهای قابل توجهی بر سلامت انسان و سایر موجودات زنده دارد. بنابراین، انتخاب و به‌کارگیری روش‌های کارآمد برای پالایش پساب آلوده به این ترکیبات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. فرآیند گزینش یک تکنیک مناسب برای پاکسازی، تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله شرایط جغرافیایی، محدودیت‌های اقتصادی و اجتماعی و همچنین دسترسی به فناوری قرار دارد؛ به همین دلیل، تصمیم‌گیری در این زمینه می‌تواند پیچیده و چالش‌برانگیز باشد. در این پژوهش، برای شناسایی و اولویت‌بندی بهترین گزینه‌های پالایش پساب آلوده به فنانترن، از رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره و مدل تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (fahp) استفاده گردید. در این چارچوب، شاخص‌های کلیدی با بهره‌گیری از منابع علمی معتبر و مشورت با متخصصان حوزه پاکسازی زیست‌محیطی تعیین و سپس وزن‌دهی شدند. نتایج حاصل نشان داد که هزینه با سهم 46 درصد، در دسترس بودن فناوری با 39 درصد، قابلیت بازیابی آلاینده با 9 درصد و زمان با 6 درصد به‌عنوان مهم‌ترین معیارهای تصمیم‌گیری معرفی شدند. همچنین به کمک مدل ویکور فازی (fvikor)، گزینه‌های مختلف پالایش مورد ارزیابی قرار گرفتند که در نهایت، روش غشایی (اسمز معکوس) با مقادیر r=0.205، s=0.274،q=0.002 و سپس روش غشایی مبتنی بر نمک پتاسیم با مقادیر r=0.214، s=0.271،q=0.005 به‌عنوان کارآمدترین گزینه‌ها شناسایی شدند .افزون بر این، نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که روش‌های غشایی نه تنها به دلیل کارایی بالا، بلکه به سبب قابلیت انطباق با شرایط عملیاتی متنوع، می‌توانند به‌عنوان گزینه‌ای پایدار برای مدیریت پساب‌های آلوده به فنانترن مطرح شوند. این یافته‌ها اهمیت توجه به پارامترهای اقتصادی و دسترسی به فناوری را در طراحی و اجرای پروژه‌های پالایش نشان می‌دهد و می‌تواند به سیاست‌گذاران و مهندسان محیط زیست در انتخاب راهبردهای بهینه کمک شایانی نماید.

removal of pollutant phenanthrene from soil washing wastewater using mathematical model

nowadays, the contamination of wastewater and soil with polycyclic aromatic hydrocarbons, especially phenanthrene, causes serious problems for human and other organisms’ health. the treatment of wastewater contaminated with phenanthrene is of particular importance. choosing the optimal cleaning technique based on geographical, economic, social conditions as well as existing limitations is not only challenging but also plays on essential role in the success rate of the cleaning method in the implementation phase. the present study uses a multi-criteria decision-making model and a fuzzy analytic hierarchy process (ahp). in this process, important methods and indicators were identified based on the literature and with the help of experts in environmental cleanups and weighted by them. fahp fuzzy hierarchical model based on the weightings determined the most important indicators as follows: cost (46%), technology availability (39%), pollutant recovery potential (9%), and time (6%), which were the main indicators of decision-making. based on vikor fuzzy multi-attribute decision-making model, the top choices for cleaning up wastewater contaminated with phenanthrene were first the membrane technique (reverse osmosis) with values (r=0.205, s=0.274, q=0.002), and then the membrane technique using potassium salt with values (r=0.214, q=0.005, s=0.271). these are the best methods for treating effluent that has phenanthrene contamination.