مدیریت زیست محیطی بازمصرف زهاب کشاورزی در ایران: مطالعه تطبیقی تجربه‌های بین‌المللی و چشم‌انداز آتی

با توجه به محدودیت منابع آب، عواملی چون رشد روزافزون جمعیت، تغییر اقلیم و افزایش رقابت بین بخش‌های مختلف مصرف‌کننده آب، عرضه مستمر آب را تحت تاثیر مضاعف قرارداده است. پایداری محیط زیست و تامین امنیت غذایی رابطه مستقیمی با مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی (بزرگترین مصرف‌کننده منابع آب دردسترس) دارد. لذا، برای رسیدن به راهکاری برای برون‌رفت از بحران آب در جهان، توجه ویژه‌ای به منابع آب غیرمتعارف، ضروری می‌باشد. در راستای شناخت ترکیبات و آلاینده‌ها، چالش‌ها و کاربرد بازمصرف زه‌آب، در مقاله حاضر با ارائه یک مطالعه تطبیقی از تجربیات بین‌المللی، رویکردهای مختلف کاربرد و پتانسیل بازمصرف زه‌آب ارزیابی شده است. بر اساس نتایج، با کاهش مقاومت اجتماعی در خصوص بازمصرف زه‌آب کشاورزی، کاربرد فیلترهای زیستی، سامانه‌های زهکشی و فناوری‌های نوین جهت تصفیه و استفاده هدفمند از پتانسیل‌های ارزشمند زه‌آب، نتایجی مانند کمک به پایداری محیط زیست، بهبود کیفیت منابع، افزایش بهره‌وری و پایداری منطقه‌ای در راستای اهداف توسعه پایدار را به دنبال داشته است. با استفاده از تجربه‌های مشابه هرچند که در وضعیت فعلی، موانع متعددی در زمینه توسعه بازمصرف زه‌آب کشاورزی در ایران وجود دارد اما بازمصرف برنامه‌ریزی شده و مناسب زه‌آب می‌تواند به عنوان راه حلی برای چالش‌های روبه رشد کمبود آب تلقی شده و چشم‌انداز امیدوارکننده‌ای با پیشرفت فناوری و درک نیاز به کشاورزی پایدار ارائه دهد. با برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح، این رویکرد می‌تواند ضمن کاهش فشار بر منابع، اثرات اقتصادی و محیط‌زیستی مثبتی در امنیت آبی و غذایی در ایران برجای بگذارد.

environmental management of agricultural drainage water use in iran: a comparative study of international experiences and prospect

water resource limitations, factors, increasing population growth, climate change, and increasing competition between different water consuming sectors, have affected the continuous water supply. environmental sustainability and food security directly relate to the management of agricultural water use (the largest consumer of available water resources). to find a solution to overcome the water crisis in the world, it is necessary to pay special attention to non conventional water resources. to identify the compounds and pollutants, the challenges, and the application of drainage water reuse, in the present article, by proposing a comparative study of international experiences, different approaches and potentials of drainage reuse for irrigation have been evaluated. due to the results, with the social resistance reduction regarding the drainage water reuse, the use of biological filters, new drainage systems, and technologies for the purposeful treatment and use of the valuable potential of drainage water, results such as helping the sustainability of the environment, and improving the quality of resources have led to increased productivity and regional stability in line with the sustainable development goals. using similar experiences, although currently, many obstacles are in the development of drainage reuse systems in iran, the planned and appropriate reuse of drainage water can be considered as a solution to the growing challenges of water shortage and the perspective with the technology advancement and the understanding of the need for sustainable agriculture. with proper planning and management, this approach can reduce pressure on resources and have positive eco environmental effects on water and food security in iran.