تبیین چارچوب‌های اجتماعی - اکولوژیکی برای درک فرآیند گسترش و چیرگی گیاهان چوبی

علفزارها و مراتع در حال گذار به مناطق تحت غالبیت گیاهان چوبی اعم از گیاهان بوته‌ای، درختچه‌ای و درختی هستند. این پدیده اغلب به گسترش و چیرگی گیاهان چوبی معروف است و در سطح جهانی رخ می‌دهد. چارچوب‌های نظری و مفهومی که برای درک ارتباط بین حوزه‌های بیوفیزیکی و اجتماعی طراحی شده‌اند کمک می‌کنند مکانیسم‌های اساسی این دگرگونی‌ها بهتر درک و راهبردهایی برای حفظ و احیای علفزارها و دشت‌های باز توسعه داده شود. این مقاله درنظر دارد درک اکولوژیکی گسترش و چیرگی گیاهان چوبی توام با حوزه‌های اجتماعی را در قالب چارچوب‌های اجتماعی اکولوژیکی برای ارایه و توسعه زیربنای نظری مرتبط با این پدیده مورد بررسی قرار دهد. این مطالعه با مرور مقالات علمی معتبر و جدید به بررسی چارچوب‌های اجتماعی – اکولوژیکی گسترش و چیرگی گیاهان چوبی می‌پردازد. یکی از جنبه‌های اساسی رویکرد سیستم اجتماعی اکولوژی، ایجاد یک چارچوب مناسب برای درک مشکل است، چارچوب‌هایی که تا به امروز پیشنهاد شده‌اند بر این فرض‌اند که مولفه‌های بیوفیزیکی از طریق ارائه خدمات اکوسیستمی با مولفه‌های اجتماعی مرتبط هستند. چارچوب‌های فشار – ضربان، مدل‌سازی عامل محور، مدل‌سازی سیستم‌ها، نظریه حالت پایدار جایگزین و نظریه علف‌خواری – آتش با هدف برقراری ارتباط میان حوزه‌های بیوفیزیکی و اجتماعی توسعه داده شده‌اند. انتظار می‌رود که تحقیقات بر محور این چارچوب‌ها منجر به درک عمیق‌تر سیستم‌های اجتماعی اکولوژیکی شود و یک پایگاه اطلاعات به اندازه کافی پیچیده برای پرداختن به چالش‌های محیطی پایدار ایجاد کند. در تطبیق و ادغام چارچوب‌ها، نظریه‌ها و ایده‌های کلیدی، هر دو بعد محیط زیست و اقتصاد نهفته است. تا زمانی که بتوان بر این چالش غلبه کرد چارچوب‌های کاربردی می‌توانند به‌طور پیچیده با تجزیه‌ و تحلیل دشوار و در نتیجه استفاده محدود به‌منظور توسعه و آزمایش نظریه‌های جدید مورد استفاده قرار گیرند.

explanation of socio ecological frameworks to understand the process of woody plant encroachment

grasslands and rangelands are transitioning to areas dominated by woody plants, including shrubs, sub-shrubs, and trees. this phenomenon, often referred to as the woody plant encroachment (wpe), occurs globally. the theoretical and conceptual frameworks designed to understand the relationship between biophysical and social domains help elucidate the fundamental mechanisms of these transformations and develop strategies for the conservation and restoration of grasslands and open plains. this article aims to examine the ecological understanding of wpe alongside social domains within the framework of social-ecological systems to provide and develop a theoretical foundation related to this phenomenon. the study reviews recent and credible scientific articles to investigate the social-ecological frameworks of wpe. one of the fundamental aspects of the social-ecological systems approach is creating an appropriate framework for understanding the problem. the frameworks proposed so far assume that biophysical components are linked to social components through the provision of ecosystem services. the press-pulse framework, agent-based modeling, systems modeling, alternative stable state theory, and pyric- herbivory theory have been developed to establish connections between biophysical and social domains. research based on these frameworks is expected to lead to a deeper understanding of social-ecological systems and create a sufficiently complex information base to address sustainable environmental challenges. in the adaptation and integration of frameworks, theories, and key ideas, both environmental and economic dimensions are embedded. until this challenge is overcome, practical frameworks can be complexly intertwined with difficult analyses and consequently have limited use for developing and testing new theories.