بررسی تاثیر استفاده از ورمی کمپوست غنی شده میکروارگانیسم‌ها بر رشد و مقاومت گیاه گوجه‌فرنگی در برابر نماتد ریشه گرهی و بیماری پژمردگی فوزاریومی

مهار بیمارگرهای خاک‌زی یکی از مهمترین مسائل مربوط به تولید گوجه‌فرنگی است. در این مطالعه به بررسی تاثیر استفاده از ورمی‌کمپوست غنی‌شده با باکتری و قارچ بر پارامترهای رشد گیاه گوجه‌فرنگی در مواجهه با نماتد ریشه گرهی (meloidogyne javanica) و بیماری پژمردگی فوزاریومی (fusarium oxysporum) پرداخته شد. تیمارهای ورمی‌کمپوست شامل شاهد، سطح متعادل و سطح بیش‌بود از این فرآورده بود. عوامل مهارگر زیستی نیز عبارت بودند از قارچ میکوریزا (glomus mosseae) و باکتری‌های آنتاگونیست bacillus subtilis و pseudomonas putida. این عوامل مهار زیستی به صورت منفرد، ترکیب‌های دوتایی و همچنین ترکیب سه‌تایی در سطوح مختلف ورمی‌کمپوست مورد استفاده قرار گرفتند. صفات رشدی مورد بررسی عبارت بودند از وزن تر و خشک اندام‌ هوایی، وزن تر و خشک ریشه و شاخص کلروفیل. نتایج به دست آمده نشان داد که استفاده از ورمی‌‌کمپوست در هر دو سطح بکارگرفته شده و همچنین عوامل مهار زیستی به شکل معنی‌داری (p < 0.001) در تمامی تیمارهای آزمایشی ارتقای ویژگی‌های رشدی گیاهان را در مواجهه با عوامل بیماری‌زا به صورت منفرد و ترکیبی سبب شده است. بیشترین مقادیر پارامترهای رشد مورد بررسی عمدتاً در تیمارهای استفاده از ورمی‌کمپوست و ترکیب هر سه عامل مهارگر در مواجهه با قارچ فوزاریوم به دست آمد. کمترین مقادیر این پارامترها نیز مربوط به شرایط عدم استفاده از ورمی‌کمپوست و عوامل مهارگر در مواجهه با هر دو عامل بیماریزا اندازه‌گیری شد. به طور کلی، یافته‌ها حاکی از تاثیر قابل‌توجه تلفیق ورمی‌کمپوست و عوامل زیستی بر ارتقای سطح مقاومت گیاه گوجه‌‌فرنگی در برابر نماتد ریشه گرهی و قارچ فوزاریوم و بهبود شاخص‌های رشد در این گیاهان بود.

investigating the effect of using vermicompost enriched with microorganisms on growth and resistance of tomato against root-knot nematode and fusarium wilt

controlling soil-borne diseases is one of the main problems in tomato production. the present study was conducted to investigate the effect of using vermicompost enriched with bacteria and fungi on growth parameters of tomato plants infected with root-knot nematode (meloidogyne javanica) and fusarium wilt (fusarium oxysporum). vermicompost applications were considered at control, optimum, and excessive levels. biocontrol agents were mycorrhizal fungi (glomus mosseae) and two antagonist bacteria (bacillus subtilis and pseudomonas putida). these biocontrol agents were used individually, in binary combinations, and also in a ternary combination at different levels of vermicompost application. growth parameters, including shoot wet and dry weights, root wet and dry weights, and chlorophyll index, were measured at the end of the experiments. the results showed that vermicompost application at both levels, as well as biocontrol agent inoculation in all of the combined treatments, significantly (p < 0.001) improved the growth parameters of the plants infected with pathogens. the highest levels of the most investigated parameters were obtained for the combination of all three biocontrol agents at both vermicompost levels and infection with fusarium fungi, while the lowest scores of growth parameters were obtained at control conditions for vermicompost application and biocontrol agents and infection with both pathogens. overall, our findings indicated the considerable effects of the combined use of vermicompost and biocontrol agents in improving tomato plants' defense against root-knot nematode and fusarium fungi and, consequently, higher growth levels of the plants.