تاثیر الگوی کاربری اراضی پهنه غربی تهران بر آلودگی هوا با نگرش بافر سلامتی

شهر، متشکل از مجموعه‌ای پیچیده از انواع کاربری‌ها و روابط بین آن‌ها است و الگوی کاربری اراضی شهری به عنوان مهره متصل کننده کاربری‌ها و فعالیت‎های شهری، نقش بسیار مهمی در تولید و پراکنش آلودگی‎های محیطی بر عهده دارد. تاثیر الگو کاربری اراضی بر توزیع آلاینده‎ها و به دنبال آن افزایش آلودگی هوا و تاثیر آن بر سلامت شهروندان، توجه به در نظر گرفتن الگوهای کاربری اراضی شهری را حائز اهمیت می‎کند. در این راستا، نگرش بافر سلامتی با جذب یا مسدود کردن بخشی از آلودگی، قرار گرفتن در معرض آلاینده‎ها را کاهش داده و در نتیجه آلودگی هوا را کنترل می‎نماید. این پژوهش با هدف توصیف تغییرات مکانی – فضایی آلاینده‌های هوای غرب کلانشهر تهران با نگرش ایجاد بافرهای سلامتی با شناسایی مولفه‌های تاثیرگذار در آلودگی هوا، با مشاهدات میدانی و داده‌های پایش کیفیت هوا، اطلاعات جهت تحلیل فضایی در نرم افزار arcgis را مورد بررسی قرار داده و در نهایت با هم‎پوشانی لایه‌ها، مناطق بافر سلامتی در اطراف کاربری‎های حساس مانند مدارس، بیمارستان‌ها و مناطق مسکونی تعریف نموده است. یافته‌ها حاکی از آن است که الگوی کاربری اراضی شهری بر توزیع فضایی آلودگی هوا تاثیرگذار است و مناطق صنعتی جنوب محدوده (منطقه 21) به واسطه تجمع کاربری‎های صنعتی و کارگاهی باعث گسترش و پخشایش آلاینده‎ها شده و بیشترین سهم را در آلودگی هوا در سطح محدوده مطالعاتی داشته است. اجرای مقررات منطقه‌بندی و استراتژی‌های مربوط به بافرهای سلامتی که جداسازی فعالیت‌های پر آلودگی از کاربری‎های حساس را در اولویت قرار می‌دهد، می‌تواند به طور موثری از قرار گرفتن انسان در معرض آلاینده‌ها جلوگیری نماید و شهرها، محیط‎های سالم‎تر و پایدارتری را برای ساکنان خود ایجاد نمایند.

the effect of the land use pattern of western area of tehran on air pollution with the attitude of health buffer

the city consists of a complex set of types of uses and the relationships between them, and the pattern of urban land use, as a link connecting urban uses and activities, plays a very important role in the production and distribution of environmental pollution. the effect of land use patterns on the distribution ofpollutants and the subsequent increase in air pollution and its impact on citizens'health makes it important to consider urban land use patterns. in this regard, theattitude of health buffer reduces the exposure to pollutants by absorbing orblocking part of the pollution and thus reduces the concentration of pollutants.this research aims to describe the spatial-place changes of air pollutants in thewest of tehran metropolis with the view of creating health buffers by identifyingthe influential components in air pollution in the west of tehran, with fieldobservations and air quality monitoring data, information for spatial analysis inarcgis software is examined. and finally, by overlapping the layers, he hasdefined health buffer zones around sensitive uses such as schools, hospitals, andresidential areas. the findings indicate that the pattern of urban land use has aneffect on the spatial distribution of air pollution, and the industrial areas in thesouth of the range (area 21) due to the accumulation of industrial and workshopuses have caused the expansion and spread of pollutants and have the largestshare in air pollution. has had studies at the level of the range. theimplementation of zoning regulations and health buffer strategies that prioritizethe separation of polluting activities from sensitive uses can effectively preventhuman exposure to pollutants and make cities healthier and more sustainableenvironments create for their residents.