تحلیل عدالت فضایی در توزیع کاربری اراضی در محلات شهر تبریز

یکی از رویکردهای جدید و نوین در زمینه اصلاح و تکامل مفهوم توسعه شهری، عدالت فضایی است که تاکید می‌کند، برنامه‌های مختلف شهری علاوه بر توجه به اهداف کالبدی و کارکردی، باید به نیازهای روانی و کیفی شهروندان در محیط زندگی شهری نیز پاسخ‌گو باشد. لذا، هدف از تدوین پژوهش حاضر، تحلیل عدالت فضایی در توزیع کاربری اراضی در محلات شهر تبریز است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی تحلیلی است. قلمرو مکانی تحقیق شهر تبریز است و برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز از مطالعات کتابخانه‌ای به‌ویژه طرح جامع و تفصیلی شهر تبریز (مصوب 1391) استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات و پاسخگویی به سوالات تحقیق از مدل نزدیکترین فاصله همسایگی و تحلیل ضریب مکانی (lq) استفاده گردید. نتایج نشان داد، در مجموع همه کاربری‌های مورد بررسی در کلانشهر تبریز اغلب به‌صورت خوشه‌ای و بیشتر در مرکز شهر پراکنده شده‌اند و شهروندان برای دریافت خدمات باید هزینه و زمان زیادی را صرف کنند و عدالت فضایی در توزیع کاربری‌های رعایت نشده است. از نظر سرانه کاربری نیز، منطقه 9 با بیشترین سرانه (4102.4 سرانه) در رتبه‌ اول و منطقه 10 با کمترین سرانه (52.5) در رتبه آخر و دهم قرار گرفته‌اند و از نامتعادل بودن توزیع کاربری‌ها در منطقه 9 حکایت می‌کند. نتایج ضریب مکانی نیز نشان داد، منطقه 8 با مقدار ضریب مکانی 47.98 در رتبه 1 و منطقه 9 نیز با ضریب مکانی 8.25 در رتبه دهم از نظر ضریب مکانی قرار گرفته و از وضعیت توزیع نامتعادل‌تر کاربری‌ها نسبت به سایر مناطق برخوردار است و عدالت فضایی در این منطقه خیلی کمتر است.