ارزیابی پتانسیل خطر اکولوژیکی عناصر سنگین در خاک های اطراف معادن نمک گرمسار

کیفیت خاک به دلیل فعالیت‌های مختلف انسانی در سطح جهان رو به کاهش است. برخی از این فعالیت‌ها بدون در نظر گرفتن جنبه های زیست‌محیطی می‌تواند آسیب‌های جدی به محیط زیست وارد نماید. این مطالعه با هدف ارزیابی شاخص‌های آلایندگی عناصر ارسنیک (as)، کادمیوم (cd)، مس (cu)، نیکل (ni)، سرب (pb) و روی (zn) در خاک‌های اطراف برخی از معادن نمک فعال گرمسار انجام شد. در مجموع 7 نمونه خاک مرکب از عمق 20 0 سانتی‌متری منطقه مورد مطالعه جمع آوری شد. اندازه‌گیری غلظت عناصر سنگین در نمونه‌های خاک توسط دستگاه جذب اتمی صورت گرفت. به منظور ارزیابی میزان آلودگی نمونه‌های خاک، از شاخص های ژئوشیمیایی مانند فاکتور غنی شدگی (ef)، فاکتور زمین انباشتگی (igeo)، فاکتور آلودگی (cf)، درجه آلودگی (cd)، شاخص بار آلودگی (pli) و شاخص خطر بالقوه زیست‌محیطی (ri) استفاده گردید. آنالیزهای آماری مانند تعیین ضریب همبستگی و آنالیز خوشه‌ای جهت تعیین منشا احتمالی عناصر در خاک انجام شد. نتایج نشان داد که نمونه‌های خاک از نظر فاکتور غنی شدگی نسبت به عناصر cd و pb در همه نمونه‌ها و as در برخی از نمونه‌ها در رده غنی شدگی بالا قرار دارند. همچنین غالب خاک‌ها برمبنای درجه آلودگی، از درجه آلودگی کم برخوردار هستند. شاخص زمین انباشتگی نیز نشانگر عدم آلودگی نمونه‌های خاک نسبت به عناصر مورد بررسی بود. ضریب همبستگی و آنالیز خوشه‌ای نشان داد که عناصر ni و pb دارای منشا احتمالی یکسان در منطقه مورد مطالعه هستند. براساس مقادیر شاخص خطر بالقوه زیست‌محیطی، عناصر as، cd و pb از لحاظ ریسک اکولوژیکی، از اهمیت خاصی در منطقه برخوردار هستند.