اندازه‌گیری سلامت مالی بانک‌ها و اثر پذیری آن از اقلام زیر خط ترازنامه

افلام زیر خط ترازنامه از طرق مختلف بر سلامت مالی بانک‌ها اثرگذار است. به‌طوری‌که اقلام زیر خط ترازنامه با اثر گذاری بر ریسک اعتباری و ریسک نقدینگی و سودآوری می‌تواند بر سلامت مالی بانک‌ها اثر گذار باشد. در سال‌های اخیر اقلام زیر خط ترازنامه رشد داشته است. همین موضوع سلامت مالی آنها را متاثر ساخته است. با توجه به اهمیت موضوع اثر اقلام زیرخط ترازنامه بر سلمت مالی بانک‌ها بررسی شده است. به همین منظور از داده‌های سالانه شبکه بانکی کشور در دوره زمانی 1380-1401استفاده شده است. برای طراحی معیار سلامت مالی بانک‌ها از رویکرد شاخص‌سازی استفاده شد ه است و برای اندازه‌گیری اثر اقلام زیر خط ترازنامه بر سلامت مالی بانک‌ها از رویکرد اقتصاد سنجی با متدولوژی ardl استفاده شده است. با توجه به اینکه اثر اقلام زیر خط ترازنامه می‌تواند غیر خطی باشد، علاوه بر بررسی نسبت اقلام زیر خط ترازنامه در سطح، از توان دو این نسبت نیز در مدل استفاده شده است. همچنین از آنجا که اثر اقلام زیر خط ترازنامه بر حسب نوع مالکیت می‌تواند بر سلامت مالی متفاوت باشد از حاصضرب نسبت اقلام زیر خط در نوع مالکیت به عنوان یک عامل اثر گذار بر سلامت مالی بانک‌ها در نظر گرفته شده است. همچنین از آنجا که اثر اقلام زیر خط ترازنامه بر حسب اندازه بر سلامت مالی بانک‌ها متفاوت است، این موضوع نیز بررسی شده است. نتایج بررسی بیانگر اثر مثبت اقلام زیر خط ترازنامه بر سلامت مالی و اثر منفی اقلام زیر خط ترازنامه به توان دو بر سلامت مالی بانک‌ها است.اقلام زیر خط ترازنامه برحسب نوع مالکیت اثر مثبت و اقلام زیر خط ترازنامه برحسب اندازه اثر منفی بر سلامت مالی بانک ها دارند. پیشنهاد می شود بانک ها در هنگام به کارگیری اقلام زیر خط به حدود مجاز آن توجه نمایند. به بانک مرکزی به عنوان ناظر بر عملیات بانکی پیشنهاد می شود حدود مجاز فعالیت در اقلام زیر خط ترازنامه را برحسب نوع مالکیت و اندازه استخراج نماید.همچنین ضروری است ناظران در ارزیابی سلامت مالی بانک ها و تعیین رتبه سلامت مالی به اثر اقلام زیر خط ترازنامه برحسب نوع مالکیت و اندازه بانک ها نیز توجه داشته باشند.

measuring the financial soundness of banks and its effectiveness from off-balance sheet items

off-balance sheets affect the financial soundness of banks in various ways. so the items off- balance sheet can affect the financial soundness of banks by affecting credit risk, liquidity risk and profitability. in recent years, the off- balance sheet have grown. this issue has affected their financial soundness. considering the importance of the issue, the effect of balance sheet items on the financial soundness of banks has been investigated. for this purpose, the annual data of the iranian banking network during 2011-2022 has been used. the indexing approach has been used to design the financial soundness indicator, and the econometric approach and ardl methodology has been used to measure the effect of off- balance sheet on the financial soundness of banks. considering that the effect of off- balance sheet can be non-linear, in addition, off-balance sheet^2 has also been used in the model. also, since the effect of off- balance sheet depending on the type of ownership can be different on the financial soundness, the ratio of off-balance sheet in the type of ownership is considered as a factor affecting the financial soindness of banks. also, since the effect of off- balance sheet varies according to size of banks, , this issue has also been investigated. the results of the study show the positive effect of the ratio of off- balance sheet on the financial soindness and the negative effect of the ratio of off- balance sheet ^2 on the financial soundness.the off-balance sheet items according to the type of ownership have a positive effect and the off-balance sheet items according to the size have a negative effect on the financial soundness.