بررسی تاثیر برنامه پزشک خانواده بر روند مرگ ومیر مادر و کودک (مطالعه موردی؛ شهرستان گرمی)

هدف تحقیق بررسی تاثیر برنامه پزشک خانواده در ارتقا شاخص های بهداشت مادر و کودک در قبل و بعد از اجرای برنامه در شهرستان گرمی با استفاده از تحلیل ثانویه داده‌های موجود و همچنین مراجعه به آراء متخصصین محلی بود. به‌منظور انجام مطالعه، از یک‌سو میانگین شاخص‌های مرتبط با مرگ‌ومیر مادران و کودکان قبل و بعد از اجرای برنامه طرح پزشک خانواده (سال‌های 83 و 84 به‌عنوان سال‌های مبنای قبل از اجرای برنامه و سال‌های 96 تا 99 به‌عنوان سال‌های بعد از اجرای برنامه) مورد مقایسه قرار گرفت و از سوی دیگر نظر متخصصین محلی در مورد ابعاد و اثربخشی این برنامه سنجیده ‌شد. تجزیه‌وتحلیل داد‌ه‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss و همچنین نرم‌افزار pls در قالب استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج تحقیق نشان دادند که از یک‌سو داده‌های تحلیل ثانویه نشانگر تفاوت معنادار شاخص‌های مرگ‌ومیر مادران و کودکان در سال‌های قبل و بعد از اجرای برنامه بودند و از سوی دیگر از منظر متخصصین محلی، برنامه پزشک خانواده دارای ملاک‌های اثربخشی، تناسب، کفایت، کارایی و پایش بر شاخص های بهداشتی مادر و کودک بودند و تاثیر معناداری داشتند که در این بین ملاک تاثیرگذاری نسبت به سایر مولفه‌ها از اولویت بیشتری برخوردار بود. توجه به قانون جوانی و افزایش جمعیت از یک‌سو و نقش بی‌بدیل کاهش مسائل و آسیب‌های مادران در فرزند‌آوری و افزایش جمعیت از سوی دیگر، لزوم توجه به برنامه پزشک خانواده را نشان می‌دهد و با عنایت به تاثیرگذاری این برنامه توصیه می‌شود متولیان امر در این زمینه اهتمام جدی داشته و نسبت به استقرار و استمرار این برنامه توجه و عنایت کافی نمایند.

investigating the impact of the family physician program on maternal and child mortality trends (case study: germi city)

this study aimed to investigate the impact of the family physician program on improving maternal and child health indicators before and after its implementation in garami city. the research utilized secondary analysis of existing data as well as the opinions of local experts. to conduct the study, maternal and child mortality indicators were compared for the years before the program (2004–2005) and after the program (2017–2020). in addition, local experts’ views on various dimensions and the effectiveness of the program were collected and analyzed. data analysis was performed using spss and pls software through structural equation modeling. the results showed that secondary data analysis indicated a significant difference in maternal and child mortality indicators before and after the program. moreover, according to local experts, the family physician program significantly influenced maternal and child health indicators based on the criteria of effectiveness, proportionality, adequacy, efficiency, and monitoring, with effectiveness being the highest-priority factor. considering the importance of the &youth and population growth law& and the critical role of reducing maternal health problems in promoting childbirth and population growth, the findings highlight the necessity of strengthening and continuing the family physician program. it is recommended that policymakers prioritize the expansion and maintenance of this program.