ارزش بوم منظر سروهای باستانی و کهن سال (cupressus sempervirens l.) برای گردشگری پایدار در ایران

سروهای کهن‌‌سال ایران برای اهداف گردشگری بسیار مهم می باشند، زیرا دارای ارزش نمادین، تاریخی، فرهنگی، مذهبی و زیست محیطی هستند. گردشگری، صنعتی پیشتاز و پویا می باشد و ارزش بالایی از دیدگاه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در سطح جهانی و منطقه‌‌ای دارد. در دنیای کنونی، درختانِ میراثی، نقشی مهم در صنعت گردشگری دارند. ایران یکی از خاستگاه‌هایِ مهمِ ژنتیکیِ درخت سرو (cupressus sempervirens l.) در جهان می باشد. این درخت مقدس و همیشه سبز، بخشی برجسته از تاریخ، فرهنگ، ادبیات، سنت ها، انواع هنر، باورهای مذهبی، ادبیات عاشقانه، فرهنگ عامه و اقتصاد کشورهای حوزه دریای مدیترانه، غرب آسیا، آسیای صغیر و شمال آفریقا است. همچنین، سرو نماد نامیرایی و جاودانگی است و از دیرباز در ایران و برخی دیگر از کشورهای جهان، در آرامستان‌ها کاشته شده است. وجود شمار کمیابی سرو باستانی و تعداد زیادی سرو کهن در بخش‌های گوناگون کشور، بیانگر سازگاری این گونه درختی با شرایط اقلیمی ایران است. سروهای هِزاره‌ای و سَده‌ای ایران برای بومگردی بسیار ارزشمند هستند و پراکنش ویژه آن‌ها، امکان بهره مندی از سایر جاذبه‌های گردشگری کشور را همراه با تور سروهای ایران فراهم می‌کند. سروهای کهن ایران در باغ‌های تاریخی، باغ‌های گیاهشناسی، بوستان‌های عمومی، باغ‌های شخصی، آتشکده ها، آرامگاه‌ها، امامزاده‌ها، مساجد و دیگر اماکن تاریخی و مذهبی دیده می‌شوند که بر ارزش گردشگری آن ها می‌افزاید. تور سروهای ایران به عنوان یک رویداد گردشگری در این مقاله مطرح می‌شود و می‌تواند به صورت استانی، منطقه ای، و یا ملی برگزار شود. موزه سرو نیز توسط نویسندگان پیشنهاد می‌گردد. موزه تاریخ طبیعی و تکنولوژی دانشگاه شیراز می‌تواند گزینه مناسبی برای این هدف باشد. با توجه به اهمیت سروهای باستانی و کهن سال برای گردشگری، حفاظت از این درختانِ میراثی، بسیار ضروری است و نیاز به حمایت دولت و همکاریِ موثر مردم و سمن‌ها دارد. در این مقاله مروری، ارزش سروهای کهن ایران به عنوان یک جاذبه ارزشمند گردشگری، مطرح می‌شود و چکیده وار ضرورت حفظ و افزایش آن ها بیان می‌شود.

the ecological landscape value of ancient and old cypress trees (cupressus sempervirens l.) for sustainable tourism in iran

old cypress trees of iran are highly appreciable for tourism goals due to their symbolic, historic, cultural, religious and environmental values. tourism is a leading and dynamic industry, hence valuable from economic, social and cultural perspectives at international and local level. heritage trees have a significant role in tourism industry. iran is one of the main centers of origins of common cypress (cupressus sempervirens l.) in the world. this evergreen and sacred tree is a prominent part of history, culture, literature, traditions, arts, religious beliefs, romance, folklore and economy of the countries in the mediterranean basin, southwest asia, asia minor and north africa. moreover, cypress tree is the symbol of eternity and immortality, hence planted in cemeteries in iran and some other countries from immemorial. the occurrence of some rare ancient cypress trees and many old ones in different parts of the country, indicates the adaptability of this tree species to climatic conditions of iran. the millennial and centennial cypress trees of iran are invaluable for ecotourism and their unique distribution across the country, paves the ground for benefiting from all other tourism appeals along with iran cypress trees tour. monumental cypress trees in iran are found in historic gardens, botanic gardens, public gardens, private gardens, fire temples, tombs, mosques and other religious and historic sites, highlighting their tourism value. iran cypress trees tour as a tourism event is addressed in this article and could be scheduled as provincial, regional or national. cypress museum is also another suggestion of the authors and shiraz university natural history and technology museum, is a good candidate for this purpose. considering the significance of ancient and old cypress trees of iran for tourism, the protection of these heritage trees is vital and requires governmental support and effective contribution of people and ngos. in this review article, the value of old cypress trees of iran as a precious tourism appeal, is addressed and the necessity for their protection and propagation is briefly presented.