اثرهای جلبک اسپیرولینا و جلبک قهوه‌‌ای بر تحمل به تنش شوری کلم زینتی رقم kamome (brassica oleraceae l.)

کلم زینتی (brassica oleraceae l.) از تیره brassicaceae می باشد. افزایش بیش از اندازه نمک‌‌ها یکی از مهم ترین تنش‌‌های محیطی است که بر رشد و نمو گیاهان اثر می‌‌گذارد. بنابراین یافتن راهی برای کاهش این تنش و امکان کشت در این نوع خاک‌‌ها ضروری است. بدین منظور جهت بررسی اثر عصاره جلبک اسپیرولینا (arthrospira platensis) و جلبک قهوه‌‌ای (polycladia indica) بر کاهش اثر تنش شوری در گیاه کلم زینتی، پژوهشی در گلخانه دانشکده کشاورزی زنجان به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. فاکتور اول تنش شوری آب در دو سطح (چهار و هشت دسی زیمنس بر متر) به همراه عدم تنش شوری و فاکتور دوم شامل عدم کاربرد جلبک، جلبک قهوه‌ای و جلبک اسپیرولینا به میزان دو درصد در چهار تکرار انجام شد. صفات مورفوفیزیولوژیک شامل: تعداد برگ، شاخص سطح برگ، وزن تر و خشک ریشه، وزن تر بوته، کلروفیل کل، آنتی‌‌اکسیدان، فنول کل، درصد نشت یونی، پرولین، آنزیم پراکسیداز، درصد سدیم و پتاسیم اندازه‌‌گیری شد. نتایج این پژوهش نشان داد که اثر اصلی تنش شوری و جلبک بر تمامی صفات و برهمکنش شوری و جلبک نیز در برخی صفات نظیر تعداد برگ، وزن تر و خشک ریشه، فنول کل، میزان سدیم و پتاسیم معنی‌‌دار شد. براساس نتایج مقایسه میانگین‌‌ طی تیمار جلبک شاخص سطح برگ با میانگین 42.52 سانتی‌‌متر و وزن تر بوته با میانگین 153.33 گرم در بوته و وزن تر و خشک ریشه به ترتیب با میانگین‌‌های 17.42 و 6.44 گرم در بوته بیش ترین میزان را نسبت به تیمار شاهد نشان دادند. همچنین در شرایطی که گیاه تحت تنش شوری قرار گرفت، میزان سدیم اندام هوایی افزایش یافت ولی با کاربرد جلبک اثرات تجمع سدیم در گیاه تعدیل و غلظت این عنصر تا حدی کاهش یافت. این در حالی بود که در همین سطح شوری، کاربرد جلبک اسپرولینا و قهوه‌‌ای به طور معنی‌‌داری میزان سدیم اندام هوایی را کاهش داد. نتایج این پژوهش نشان داد که شوری موجب القای اثرات منفی بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی در کلم زینتی شد. در بین دو نوع جلبک، جلبک اسپیرولینا واکنش بهتری در کلم زینتی نشان داد و اثر تنش شوری را کاهش داد. به عبارتی در سطوح بالای تنش شوری می‌توان با کاربرد جلبک از خسارت ناشی از تنش شوری جلوگیری کرد.

effect of spirulina and brown algae on salinity tolerance of ornamental cabbage (brassica oleraceae l. cv. kamome)

ornamental cabbage (brassica oleraceae l.), a member of the brassicaceae family, is adversely affected by excessive salt accumulation, which is one of the most significant environmental stresses impacting plant growth and development. therefore, identifying strategies to mitigate salinity stress and enable cultivation in saline soils is essential. to investigate the effect of spirulina (arthrospira platensis) and brown algae (polycladia indica) extracts on reducing the impact of salinity stress in ornamental cabbage, a factorial experiment was conducted in a randomized complete design with four replications in the greenhouse of the faculty of agriculture, university of zanjan. the first factor included salinity levels of irrigation water (4 and 8 ds/m), along with a control (non-saline condition). the second factor included the application of 2% brown algae, 2% spirulina algae, and a control (no algae). morphophysiological traits such as leaf number, leaf area index, fresh and dry root weight, fresh shoot weight, total chlorophyll, antioxidant activity, total phenols, electrolyte leakage, proline content, peroxidase enzyme activity, and sodium and potassium concentrations were measured. the results indicated that both salinity stress and algae application had significant effects on all traits, and the interaction between salinity and algae was significant for traits such as leaf number, root fresh and dry weight, total phenols, and sodium and potassium content. according to the mean comparisons, algae treatments resulted in the highest values for leaf area index (42.52 cm²), shoot fresh weight (153.33 g/plant), and root fresh and dry weights (17.42 g and 6.44 g/plant, respectively), compared to the control. furthermore, under salinity stress, sodium concentration in the aerial parts of the plant increased, but the application of algae moderated this effect and reduced sodium accumulation. both spirulina and brown algae significantly decreased sodium content in the aerial parts at higher salinity levels. overall, salinity stress negatively affected the morphophysiological traits of ornamental cabbage. among the two algae, spirulina showed a better response and effectively alleviated the adverse effects of salinity stress. in other words, algae application at higher salinity levels can reduce damage caused by salt stress.