سنجش و ارزیابی شاخص‌های بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهوازبا استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیار مارکوس

بلندمرتبه‌سازی و توسعۀ فضایی در ارتفاع، محصول رشد جمعیت، افزایش شهرنشینی و کمبود زمین مناسب برای ساخت‌وساز است که در دهه‌های اخیر رواج یافته است. شکل‌گیری این‌گونۀ ساختمان‌ها با توجه به ویژگی‌های آن، در کنار آثار مثبت، محدودیت‌ها، تهدیدها و مشکلاتی عدیده را به همراه دارد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های بلندمرتبه‌سازی شهری در شهر اهواز از دیدگاه خبرگان و صاحب‌نظران انجام گرفته است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش‌شناسی به شیوه کیفی-کمی انجام شده است. در بخش کیفی اطلاعات از طریق مصاحبه با 5 نفر خبره که به شکل هدفمند انتخاب شده بودند به اشباع نظری رسید و روش تحلیل مضمون شش شاخص (اجتماعی، کالبدی، اقتصادی، زیرساختی، زیست پذیری و محیطی) شناسایی شد. طی نمونه‌گیری هدفمند، 30 نفر از متخصصین این موضوع و خبرگان و صاحب‌نظران انتخاب شده است. سپس در بخش کمی با استفاده از تصمیم‌گیری چندمعیاره marcos و وزن معیارها با روش تحلیل سلسله مراتبی محاسبه شده است. نتایج حاصل از مدل مارکو نشان داد که از بین شاخص‌های تاثیرگذار بر بلندمرتبه‌سازی شهری، شاخص اقتصادی با امتیاز 0.727، شاخص محیطی با امتیاز 0.716 ، شاخص زیرساختی با امتیاز 0.709 رتبه اول تا سوم را به خود اختصاص دادند که بیشترین تاثیر را بر بلندمرتبه‌سازی شهری داشته‌اند  شاخص اجتماعی با امتیاز-0.636در پایین‌ترین سطح قرار که کمترین تاثیر را در بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهواز داشته‌اند که نتایج حاکی از آن است که مدل مارکوس در برابر تغییرات احتمالی در اهمیت معیارهای تصمیم‌گیری حساس بوده و پایداری روش در انتخاب مهم‌ترین شاخص‌های بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهواز نشان داده شده است. و درنهایت پیشنهاد می‌شود جهت تحقق بلندمرتبه‌سازی شهری شهر اهواز به 6 شاخص به‌دست‌آمده در این تحقیق بالاخص شاخص‌های اقتصادی و محیطی نگاه ویژه‌ای داشت

measurement and evaluation of high-rise urban development indicators in ahvaz city using the multi-criteria decision-making model of marcus

high-rise construction and spatial development at height are the products of population growth, increasing urbanization and the lack of suitable land for construction, which have become widespread in recent decades. the formation of these types of buildings, due to their characteristics, brings many limitations, threats, and problems along with positive effects. in this regard, the present research has been carried out to identify and prioritize the indicators of high-rise urban development in ahvaz city from experts’ points of view. this study is practical in terms of purpose and qualitative-quantitative in terms of methodology. in the qualitative part of the information, theoretical saturation was reached through interviews with five experts who were selected purposefully. the interviews were analyzed through thematic analysis, and six indicators, including social, physical, economic, infrastructural, livability, and environment, were identified. during targeted sampling, 30 experts were selected. then, in the quantitative section, using marcos multi-criteria decision-making, the weight of the criteria was calculated using the hierarchical analysis method. the results of the marcus model showed that among the indicators affecting urban high-rise construction, the economic index, with a score of 0.727, the environmental index, with a score of 0.716, and the infrastructure index, with a score of 0.709, ranked first to third, having the most impact on urban high-rise development, while the social index, with a score of -0.636, was at the lowest level, having the least impact on the urban high-rise development of ahvaz city. these results indicate that the marcus model is sensitive to possible changes in the importance of decision-making criteria, and the stability of the method in selecting the most important indicators of high-rise urban development in ahvaz city has been shown. finally, it is suggested that we take a special look at the six indicators obtained in this research, especially the economic and environmental indicators, to realize the high-rise urban development of ahvaz city