مدل سازی و شناسایی کانون های شیوع ویروس کووید-19 در شهرهای گردشگری مذهبی با استفاده از مدل مکان مبنا در gis (مطالعۀ موردی: کلانشهر مشهد)

اپیدمی کووید-19 از جمله بیماری‌های عفونی ‌واگیردار با میزان شیوع بسیار زیاد است که منجر به ایجاد تحولات عمیق و پیچیده‌ای در فضاهای شهری شده است. به‌همین‌منظور، مقاله حاضر با هدف شناسایی مکان‌های باقابلیت انتشار همه‌گیری بیماری ‌کووید-19 در شهر مشهد انجام گرفته است.داده و روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به لحاظ روش از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل‌های فضایی است. در این مطالعه جهت شناسایی فضاهای شهری که امکان شیوع بیماری‌کووید-19 بالایی دارند، از مدل‌سازی بر مبنای تحلیل‌های فضایی و براساس مدل مکان‌مبنا با استفاده از نرم‌افزار arcgis انجام گرفته است.یافته‌ها: مدل‌سازی فضایی مکان‌های شیوع کووید-19 در شهر‌ مشهد نشان‌ داد که در بخش مرکزی مشهد (مناطق 1، 2، 3، 6 و 8) به ویژه پیرامون حرم‌ مطهر ‌رضوی میزان شیوع کووید-19 بسیار بالا است. همچنین نتایج حاصل از مدل خودهمبستگی فضایی موران نشان داد که در فاصله 1482 متری از مرکز شهر خوهمبستگی مکانی مثبت و قوی است و از فاصله 4850 متری خودهمبستگی مکانی مثبت اما ضعیف بوده که بیانگر آن است از این فاصله به بعد از میزان شیوع کرونا کاسته می‌شود.نتیجه‌گیری: شیوع ویروس کرونا در شهرهای گردشگری مذهبی بخصوص‌ کلانشهر مشهد (پیرامون حرم مطهر رضوی) در اثر ورود زائران و گردشگران زیاد است که این عامل می‌تواند منجر به شیوع و پخشایش فضایی این اپیدمی به کل کشور شود. لذا شناخت کانون‌های شیوع کووید-19 در فضاهای شهری می‌تواند به مدیریت و انجام اقدامات پیشگیرانه در این زمینه کمک شایانی نماید.

modeling and identifying the foci of the spread of the covid-19 virus in religious tourism cities using a location-based model in gis (case study: mashhad metropolis)

the covid-19 epidemic is one of the infectious diseases with a very high prevalence rate، which has led to deep and complex changes in urban spaces. for this purpose، the present article has been carried out with the aim of identifying places with the potential to spread the epidemic of the covid-19 disease in the city of mashhad. purpose، the current research is applied research and in terms of method، it is descriptive-analytical and based on spatial analysis. in this study، in order to identify the urban areas that have a high possibility of the spread of the covid-19 disease، spatial modeling was used based on the location-based model، and spatial data analysis was performed with arcgis software. spatial modeling of the places of outbreak of covid-19 in mashhad showed that in the central part of mashhad (areas 1، 2، 3، 6 and 8)، especially around the holy shrine of razavi، the rate of covid-19 is very high. also، the results of moran's spatial autocorrelation model showed that at a distance of 1482 meters from the city center، the autocorrelation is positive and strong، and at a distance of 4850 meters، the autocorrelation is positive but weak، which means that the spread of corona will decrease from this distance. the spread of the corona virus in religious tourism cities، especially mashhad metropolis (around the holy shrine of razavi) is high due to the arrival of pilgrims and tourists، which can lead to the spread of this epidemic throughout the country.