ارزیابی فرم کالبدی و عملکردی شهر بر مبنای رویکرد شهر فشرده در مناطق 22 گانه شهر تهران

مقدمه: شهر فشرده یک فرم شهری پایدار است. هدف اصلی این ایده خلق شهرهایی با فشردگی و تراکم بالا اما  به‌دور از مشکلات موجود در شهر مدرنیستی است. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی فرم کالبدی و عملکردی شهر بر مبنای رویکرد شهر فشرده در مناطق 22 گانه شهر تهران می‌باشد.داده و روش: از هشت شاخص اختلاط و تنوع کاربری‌ها، تراکم ساختمانی مسکونی، درصد احیا و نوسازی بافت فرسوده، تراکم جمعیتی، تراکم خیابان، پوشش‌دهی مترو، پوشش‌دهی اتوبوس، مسیرهای دوچرخه استفاده شده است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی بوده و یافته‌های به‌دست‌آمده از تحلیل شبکه در arcgis و آنتروپی شانون به‌دست‌آمده و سپس از طریق روش merec برای وزن‌دهی سنجه‌ها و از روش cocoso برای رتبه‌بندی گزینه‌ها که همان مناطق شهر تهران بود استفاده شده است.یافته‌ها: به‌منظور رتبه‌بندی مناطق شهر تهران از نظر فرم کالبدی و عملکردی شهر فشرده، در ابتدا داده‌های مرتبط با هر سنجه برای مناطق 22 گانه جمع‌آوری گردید و سپس امتیاز مربوط به هر سنجه به نمره استاندارد تبدیل شد. در نهایت مناطق شهر تهران به لحاظ سطح برخورداری از سنجه‌های فرم کالبدی و عملکردی شهر فشرده، به پنج گروه تقسیم گردید.نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر آن است که میزان برخورداری هر کدام از مناطق از سنجه‌های 8 گانه فرم کالبدی و عملکردی شهر فشرده متفاوت بود که منطقه 6 با k=2.154 بالاترین اولویت و منطقه 19 با k=1.333 کم ترین اولویت و پتانسیل جهت فرم فشرده شهری را دارد. همچنین مناطق دیگر نیز با توجه به امتیاز نهایی رتبه بندی شدند.

evaluation of the physical-functional aspect of city form based on compact city approach in 22 districts of tehran

introduction: a compact city is a sustainable urban form. the main goal of this idea is to create cities with high density but far from the problems in the modernist city. this research aims to evaluate the physical-functional aspect of city form based on the compact city approach in 22 districts of tehran.data and method: eight indicators of mix and variety of uses، density of residential buildings، percentage of rehabilitation and renovation of urban decay، population density، street density، subway coverage، bus coverage، and bicycle paths have been used. the research method is applied research and the findings obtained from the network analysis in arcgis and shannon entropy were obtained and then merec method was used for weighting the parameters and cocoso method was used for ranking the options which were the same areas of tehran.results: in order to rank the regions of tehran in terms of a physical-functional aspect of compact urban form، at first، data related to each measure was collected for 22 regions and then the score of each measure was converted into a standard score. finally، the areas of tehran city were divided into five groups according to the level of physical-functional aspect of compact urban form parameters.conclusion: the results show that each of the regions has different criteria of 8 parameters of the physical-functional aspect of compact urban form، that region 6 with k=2.154 has the highest priority and region 19 with k=1.333 has the lowest priority and potential for compact urban form. in addition، other regions are also ranked according to the final score.