ارزیابی امنیت اجتماعی کلان‌شهرها در شرایط تغییر اقلیم با استفاده از مدل پویایی سیستم (مورد مطالعه: کلان‌شهر اهواز)

مقدمه: امروزه جمعیت شهری جهان در حال افزایش است و این رشد فزاینده و افسارگسیخته، ساکنین شهرها را با مشکلات فراوانی درگیر ساخته و باعث وقوع انواع ناامنی‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی شده است. بحران آب‌وهوا یکی از چالش‌های اصلی قرن بیست و یکم است که منجر به ناآرامی‌های اجتماعی می‌شود و معیشت، ثبات و رفاه را تهدید می‌کند. داده و روش: هدف این پژوهش ارزیابی و تحلیل نقش برنامه‌ریزی شهری در ایجاد امنیت اجتماعی در شرایط تغییرات اقلیمی پیش رو در (کلان‌شهر اهواز) می‌باشد. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی می‌باشد. در این راستا ابتدا روند تغییرات پارامترهای اقلیمی برای یک دوره 50 ساله (فصلی و سالانه) ایستگاه سینوپتیک اهواز با استفاده از آزمون آماری من- کندال مورد بررسی قرار گرفت، سپس با استفاده از رویکرد پویایی سیستم به مدل‌سازی پیامدهای ساختاری تغییرات اقلیمی در شهر اهواز پرداخته شد. در این پژوهش که مبتنی بر رویکرد سیستمی است، فاکتورهای اثرگذار و اثرپذیر دخیل در موضوع و ارتباطات بین آن‌ها از طریق حلقه‌های علّی و معلولی در نرم‌افزار vensim مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که طی بازۀ زمانی مورد مطالعه تغییرات اقلیمی بر شهر اهواز در افزایش دما و کاهش بارش، افزایش رطوبت نسبی و کاهش تابش خورشید خود را نشان داده است. به‌طوری‌که در طی روند 60 ساله میانگین دما ( 48) درجه سانتی گراد با افزایش هر سال (0/01) درجه بوده که یک روند افزایشی را نشان می‌دهد. همچنین بررسی تغییرات بارندگی سالانه در ایستگاه اهواز طی روند 50 ساله با میانگین بارش (72) میلیمتر و کاهشِ حدود (0/0186-) میلیمتر در هر سال، روند کاهشی داشته است.نتیجه‌گیری: نتایج گویای این واقعیت است که تغییرات اقلیمی در شهر اهواز پیامدهای اجتماعی- امنیتی متنوعی در بر داشته است. اثرات مستقیمی بر بخش‌های مختلف تاسیساتی- زیرساختی و برنامه‌ریزی- مدیریتی از جمله کاهش سرمایه گذاری‌ها، آسیب به زیرساخت‌ها، حاشیه‌نشینی و افزایش هزینه‌ها که مهم‌ترین آن‌ها کاهش کیفیت زندگی، کاهش رفاه و ناهنجاری‌های اجتماعی و ناامنی در فضاهای شهری می‌باشد.

evaluating the social security of metropolises in the conditions of climate change using the system dynamics model (case study: ahvaz etropolis)

introduction: today, the urban population of the world is increasing and this increasing and unbridled growth has involved the residents of the cities with many problems and has caused all kinds of insecurity and social anomalies. the climate crisis is one of the main challenges of the 21st century which leads to social unrest and threatens livelihood, stability, and prosperity. the purpose of this research is to evaluate and analyze the role of urban planning in creating social security in the conditions of climate change in ahvaz metropolis. the research method is descriptive-analytical and based on library documentary studies and field surveys.data and method: in this regard, first, the trend of changes in climatic parameters for a period of 50 years (seasonal and annual) of the ahvaz synoptic station was investigated using the mann-kendall statistical test, then, the structural consequences of climate change in ahvaz city was modeled using the system dynamics approach. in this research, which is based on a systemic approach, the effective and efficient factors involved in the subject and the relationships between them were investigated through causal and effectual loops in vensim software.results: the findings of the research show that during the studied period of climate changes in the city of ahvaz, it has shown itself in the form of increasing temperature and decreasing precipitation, increasing relative humidity, and decreasing solar radiation. during the 60-year process, the average temperature was (48) degrees celsius with an increase of (0.01) degrees every year, which shows an increasing trend. also, the investigation of the annual rainfall changes in ahvaz station during the 50-year process, with an average rainfall of (72) mm and a decrease of about (0.0186) mm per year, there has been a decreasing trend.conclusion: the results show the fact that climate changes in ahvaz city have various social-security consequences. direct effects on various facilities-infrastructure and planning-management sectors, including reduction of investments, damage to infrastructure, marginalization and increase in costs, the most important of which are reduction of quality of life, reduction of welfare and social anomalies and insecurity in urban spaces.