بررسی هزینه تولید گیاهان دارویی عمده در مناطق روستایی استان خراسان رضوی (مطالعه موردی: زیره سبز، رزماری و گل گاوزبان)

مطالعه حاضر با هدف تحلیل هزینه ی تولید و بررسی صرفه های اقتصادی در تولید گیاهان دارویی عمده در استان خراسان رضوی با استفاده از تابع هزینه ترانسلوگ انجام گردیده است اطلاعات مورد استفاده در تحقیق با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده از طریق مصاحبه و تکمیل پرسش نامه از 217 تولید کننده گیاهان دارویی منتخب در سال زراعی 98-1397 از سه شهرستان عمده کشت این محصولات در استان خراسان رضوی جمع آوری شده است نتایج برآورد تابع هزینه ترانسلوگ در این تحقیق نشان دهنده سهم بالای توضیح هزینه بوسیله تصریح این تابع است. همچنین کشش های جانشینی جزئی آلن و کشش های خودی قیمتی نهاده ها طبق انتظار و تئوری اقتصادی منفی برآورد شدند. در بررسی صرفه های مقیاس مشخص شد که مقدار کشش هزینه محاسبه شده در سطح میانگین داده ها برای مزارع تولید گل گاوزبان 0/15 و کشش مقیاس آن 6/67 می باشد که نشان می دهد، با افزایش تولید این گیاه به میزان یک درصد هزینه آن 15 اضافه میشود لذا با افزایش حجم تولید در واحدهای تولیدی از میزان هزینه متوسط تولید کاسته و این امر باعث اقتصادی شدن فرآیند تولید می.شود به همین ترتیب مقدار کشش هزینه برای زیره سبز 3/41 و رزماری 2/17 و کشش مقیاس آنها به ترتیب 0/29 و 0/46 حاصل شد که بیانگر عدم صرفه جویی حاصل از مقیاس در تولید این گیاهان .است با توجه به حساسیت قیمتی بالای نهاده کود شیمیایی در تولید زیره ،سبز و سموم و نیروی کار در تولید ،رزماری افزایش بی رویه قیمت این نهاده ها منجر به زیان واحدهای تولیدی خواهد شد. لذا توجه به این مسئله در سیاست گذاری برای قیمت گذاری نهاده ها اهمیت دارد در این خصوص همچنین توجه به خدمات ترویجی برای افزایش کارایی به کارگیری نهاده ها و کاهش هزینه های تولید اهمیت داشته و پیشنهاد می شود.

investigating the production cost of major medicinal plants in rural areas of khorasan razavi province (case study: cumin, rosemary and borage flower)

the rural areas of khorasan razavi province play an important role in the production of medicinal plants in the country. after saffron, cumin, borage and rosemary account for the largest cultivated area in this province. knowledge of the cost structure of medicinal plant production can lead to providing solutions to reduce the cost and increase the income of farmers, which will increase the welfare of the producers of these products in the villages of this province. to this end, the aim of this study is to investigate the cost of production of major medicinal plants in the villages of khorasan razavi province. the data required for this research was collected by using random sampling method through interviews and completing questionnaires in 2017 2018. in examining the production structure, using the estimation of the translog cost function for each of the examined products, the substitution relations between the production inputs have been estimated and based on that, the economy of scale in the production of each product has been examined. results showed that the translog cost model had a good fit to the researched data. estimation of price elasticities using this function showed that price sensitivity to chemical fertilizer input in cumin production, poison and labor force in rosemary production is high. also, in the study of economies of scale, it was found that the production of borage flowers in large scale farms is more economical compared to small farms.