بررسی عوامل موثر بر ناامنی غذایی خانوارهای کشاورز نواحی روستایی شهرستان آمل

امنیت غذایی به عنوان یکی از عوامل کلیدی در توسعه روستایی همواره بایستی مورد توجه دولت‌ها قرار گیرد. نظر به اهمیت امنیت غذایی در سند توسعه چشم‌انداز 1404، مطالعه حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر ناامنی غذایی خانوارهای کشاورز نواحی روستایی شهرستان آمل انجام گرفته است. بدین منظور، داده‌ها از طریق تکمیل پرسشنامه و مصاحبه رو در رو با 105 کشاورز نواحی روستایی به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای در سال زراعی 1400-1399 به دست آمد. برای محاسبه ناامنی غذایی از شاخص استراتژی مقابله استفاده شد. همچنین برای بررسی عوامل موثر بر ناامنی از تحلیل رگرسیونی استفاده گردید. میانگین، حداقل و حداکثر شاخص استراتژی مقابله به ترتیب 35.9 (89.9 درصد)، 23 و 40 می‌باشد که نشان از وضعیت نامناسب امنیت غذایی در منطقه است. به علاوه، متغیرهای مالکیت شخصی زمین کشاورزی و وسیله نقلیه، همکاری با سایرکشاورزان، مهاجرت معکوس، تعداد ورود ماشین‌آلات به مزرعه و مبارزه بیولوژیک اثر منفی و معنادار و مساحت اراضی اثر مثبت و معناداری بر ناامنی غذایی دارد. در واقع با مالکیت زمین کشاورزی و وسیله نقلیه شخصی به ترتیب، ناامنی غذایی20.02 واحد و 12.78 واحد کاهش می‌یابد. به علاوه، در صورت همکاری با سایر کشاورزان و مهاجرت از شهر به روستا ناامنی غذایی به ترتیب، 26 درصد و 7.53 واحد کاهش می‌یابد. همچنین با افزایش تعداد دفعات استفاده از ماشین‌آلات و انجام مبارزه بیولوژیک به ترتیب، ناامنی غذایی 8.65 واحد و 43.85 واحد افزایش می‌یابد. بر این اساس با ایجاد امکانات بیشتر در روستا برای رفع نیاز خانوارهای روستایی و کاهش هزینه رفت و آمد از شهر به روستا می توان باعث ارتقا سطح امنیت غذایی خانوارها شد. همچنین همکاری تعاونی‌ها با کشاورزان باعث کاهش هزینه‌ها مثل خرید بذر، سم و کود شود و به تبع آن کاهش سطح ناامنی غذایی خانوارها می‌شود .با توجه به اثر مثبت مبارزه بیولوژیک بر ناامنی غذایی، بایستی تمهیداتی اتخاذ شود تا بستر ارائه محصولات ارگانیک با قیمت بالاتر وجود داشته باشد تا مانع کاهش درآمد کشاورزان شود.

analysis of the factor affecting farmer household food security of amol county’s rural areas

food security as one of the key factors in rural development should always be considered by governments. considering the importance of food security in the landscape development document of 1404, the present study was conducted to investigate the factors affecting the food insecurity of farmer households in the rural areas of amol county. for this purpose, the data was obtained by completing a questionnaire and face-to-face interviews with 105 farmers in rural areas using stratified random sampling in the crop year 2019-1400. a coping strategy index was used to calculate food insecurity. regression analysis was also used to investigate factors affecting insecurity. the average, minimum, and maximum coping strategy index is 35.9 (89.9 percent), 23, and 40, respectively, which indicates the poor food security situation in the region. in addition, the variables of personal ownership of agricultural land and vehicles, cooperation with other farmers, reverse migration, the number of machines entering the farm, and biological control have a negative and significant effect and the area of land has a positive and significant effect on food insecurity. actually, with ownership of agricultural land and personal vehicles, food insecurity decreases by 20.02 units and 12.78 units, respectively. in addition, in the case of cooperation with other farmers and migration from city to village, food insecurity decreases by 26% and 7.53 units, respectively. also, by increasing the number of times using machines and carrying out biological control, food insecurity increases by 8.65 units and 43.85 units, respectively. based on this, by creating more facilities in the village to meet the needs of rural households and reducing the cost of commuting from the city to the village, it is possible to improve the food security level of the households. also, the cooperation of cooperatives with farmers will reduce costs such as buying seeds, fertilizers, and fertilizers, and as a result, the level of food insecurity in households will decrease. considering the positive effect of biological control on food insecurity, measures should be taken to offer organic products at a higher price to prevent a decrease in farmers' income.