بررسی عوامل موثر بر تقاضای واردات نهاده دامی ایران و تاثیر آن بر روستاهای کشور

تولید داخلی نهاده‌های دامی در روستاها انجام می‌شود. لیکن هزینه‌‍‌‌‌‎های سنگین تولید خوراک دام و خشکسالی‌های سال‌های اخیر، تولید داخلی این محصولات را با مشکل مواجه ساخته است. از آنجایی که تولید نهاده‌های دامی به ویژه ذرت بسیار آب‌بر است، کشت این محصولات در داخل کشور در حال حاضر مقرون به صرفه نیست و واردات آن مقرون به صرفه می‌باشد. این موضوع موجب افزایش تقاضای واردات نهاده‌های دامی طی سالیان اخیر شده است. به‌همین‌دلیل بررسی عوامل موثر بر واردات این نهاده‌ها و تاثیر آن بر روستاها بسیار حائز اهیمت است. بدین ترتیب می‌توان استراتژی مناسبی برای واردات نهاده‎های دامی انتخاب نمود. ازاین‌رو در این پژوهش عوامل موثر بر واردات نهاده‌های دامی و تاثیر آن در روستاهای کشور تجزیه و تحلیل می‌شود. به منظور شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر واردات نهاده‌های دامی، واردات ذرت دامی و کنجاله سویا از 4 کشور هدف که بیشترین واردات از آن‌ها صورت گرفته،مورد بررسی قرار گرفته است. آمار و اطلاعات لازم از طریق آمارنامه‎های وزارت جهاد کشاورزی، گمرک ایران، مرکز آمار ایران، بانک مرکزی ایران و سایر منابع کتابخانه‌ای جمع‎آوری گردیده است. ب ا توجه به مباحث اقتصاد سنجی بین متغیرهای اقتصادی، از روش داده تابلویی یا پانل دیتا در دوره زمانی 1402-1380 برای برآورد مدل استفاده شده است. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده برای محصول ذرت دامی افزایش تعرفه(0.0501- درصد)، قیمت نسبی(0.076- درصد)، تولید داخلی ذرت(1.95- درصد)، نرخ ارز حقیقی(3.685- درصد)، نوسانات نرخ ارز حقیقی(1.824- درصد) و تحریم(1.351- درصد) باعث کاهش در تقاضای واردات شده و درآمد نفتی(0.093471 درصد)، درآمد روستاییان(0.524 درصد) و تولید ناخالص داخلی(2.933 درصد) تاثیر مثبت و معناداری بر واردات داشته است. برای محصول کنجاله سویا نیز با توجه به خروجی مدل، متغیرها همانند مدل حاصل از ذرت دامی بر واردات تاثیرگذار بوده است. پیشنهاد می‌شود دولت سیاست حمایت از تولید نهاده‌های دامی در روستاها را در پیش گرفته و از طریق افزایش قیمت خرید تضمینی، اجرای طرح‌های محوری مانند استفاده هر چه بیشتر از بذر اصلاح‌شده و پر محصول، استفاده بهینه از منابع آبی به‌منظور افزایش سطح زیر کشت محصولات آبی و افزایش کارایی در زمینه مصرف سایر نهاده‌ها، روستائیان را به افزایش تولید داخلی این محصولات تشویق نمود.

investigating the factors affecting the import demand of livestock inputs in iran and its effect on the country's villages

domestic production of livestock inputs is done in villages. but the heavy costs of animal feed production and the droughts of recent years have made domestic production of these products difficult. since the production of livestock inputs, especially corn, is very water-intensive, the cultivation of these products inside the country is currently not cost-effective, and its import is cost-effective to meet domestic needs. this has caused an increase in the demand for livestock inputs in recent years. therefore, it is very important to investigate the factors affecting the import of these inputs and its impact on the villages. in this way, it is possible to choose a suitable strategy for importing livestock inputs. therefore, in this research, the factors affecting the import of livestock inputs and its impact on the country's villages are analyzed. for this purpose, the import of livestock corn and soybean meal from the 4 target countries from which the most imports were made has been investigated. the necessary statistics and information have been collected through the statistics of the ministry of agricultural jihad, iran customs, iran statistics center, central bank of iran and other library sources. according to the econometric issues between economic variables, panel data method has been used in the period of 2001-2023 to estimate the model. according to the results obtained, the increase in tariff (-%0.051), relative price (-%0.076), domestic production of soybean meal (-%1.95), real exchange rate (-%3.685), real exchange rate fluctuations (-%1.824) and sanctions (-%1.351) have caused a decrease in import demand, and oil income (%0.093471), income of villagers (0.524) and gross domestic product (2.933) have had a positive and significant effect on imports. it is suggested that the government should adopt the policy of supporting the producers of these products and through increasing the guaranteed purchase price, implementing key plans such as using as much as possible modified and high-yielding seeds, optimal use of water resources to increase the area under cultivation of water products and increase efficiency in the consumption of other inputs will encourage the villagers to increase the domestic production of these products.