بررسی عوامل موثر بر کاهش تقاضای بیمه محصولات کشاورزی (مطالعه موردی: گندم کاران شهرستان تربت جام)

بیمه محصولات کشاورزی، روشی کارآمد برای کاهش ریسک فعالیت در این عرصه است که همواره درصدد بهبود و افزایش بهره‌وری اقتصادی بخش کشاورزی، از راه ترغیب کشاورزان به بیمه کردن محصولاتشان برآمده است. موفقیت و کارآیی آن به تمایل کشاورزان به بیمه‌ی محصولات بستگی دارد. با توجه به اهمیت بیمه محصولات کشاورزی در کاهش خطرپذیری و تثبیت درآمد کشاورزان، این پژوهش به بررسی عوامل موثر بر کاهش تقاضای بیمه محصول گندم آبی کشاورزان شهرستان تربت‌جام پرداخته است. این پژوهش از طریق روش اسنادی و پیمایشی با تکمیل پرسشنامه و روش‌نمونه‌گیری در دسترس از 198 نفر از گندمکاران این شهرستان در سال زراعی1400-1399 انجام و با بهره‌گیری از الگوی لاجیت دوگانه تحلیل شد. براساس اطلاعات اخذ شده از جهاد کشاورزی شهرستان تربت‌جام، تعداد 72 نفر از کشاورزان مورد نمونه اقدام به بیمه محصول گندم آبی کرده‌اند. نتایج پژوهش نشان داد که عوامل اجتماعی-اقتصادی شامل سطح تحصیلات، سطح‌زیرکشت گندم آبی، سال‌های سابقه مواجه شدن مزرعه با خطر، پرداخت به موقع غرامت توسط صندوق بیمه محصولات کشاورزی و کامل بودن سطح پوشش اثر منفی و از سوی دیگر، متغیرهای میزان درآمد حاصل از فروش گندم آبی، داشتن منابع درآمدی غیر از گندم آبی و فاصله تا دفتر بیمه از محل سکونت کشاورزان اثر مثبت بر احتمال کاهش تقاضای بیمه توسط کشاورزان گندم‌کار شهرستان تربت‌جام دارند. به منظور اتخاذ تدابیر لازم برای کاهش زیان‌دهی کشاورزان و بیمه کشاورزی، مناسب است که طبقه‌بندی ریسک‌های مختلف کشاورزی بر حسب مناطق و بیمه‌گذاران توسط صندوق بیمه محصولات کشاورزی در چارچوب استانی و منطقه‌ای مورد ارزیابی قرار گیرد.

investigating the factors affecting the decreased demand for insurance of agricultural products (case study: wheat farmers of torbat-jam city)

the agricultural products insurance is an efficient way to reduce the risk of activity in this field, which seeks to improve the economic productivity of the agricultural sector by encouraging farmers to insure their products. the success of it also depends on the farmers' willingness to produce insurance. considering the importance of insurance in reducing risk and stabilizing the income of farmers, this research has investigated the factors affecting the decreased demand for wheat in torbat jam city. this research was conducted by completing questionnaire and sampling method available from 198 people from all wheat farmers of this city in the year of 2020-2021 and it was analyzed using logit model. based on the information obtained from the agricultural jahad of this city, 72 of the farmers in the sample have taken out insurance for the wheat. the results of the showed that factors including the level of education, the area under cultivation of wheat, the years of history of the farmer facing the risk, the timely payment of compensation by the agricultural products insurance fund and the completeness of the level of coverage have a negative effect, and on the other hand, the variables of the amount of income from the sale of wheat, having sources of income other and the distance to the insurance office from the farmers' residence have a positive effect on not applying for insurance by the wheat farmers of this city. it is appropriate to the classification of agricultural risks according to regions.