کاربست مفهوم هنر اشراقی و سمبل فطری شهید آوینی در رسانة دینی

در حوزة فرهنگ، رسانه و هنر، بیان مفاهیم معنوی و غیرملموس، معمول‌تر از مفاهیم مادی و ملموس است. از این رو، ابداع راهبردهای فرهنگی و هنری موثر در جهت انتقال پیام به مخاطب از سوی تهیه‌کننده و کارگردان، ضروری است. در رسانة ملی نیز برنامه‌‌های با محوریت دین و با هدف گفت‌وگو پیرامون جهان‌‌بینی اسلامی، بیشتر در معرض این موضوع هستند و لازم است مفاهیم معنوی و غیرمادی را به شیوه مناسب و تاثیرگذار به مخاطب ابلاغ کنند. بنابراین، استفاده از قالب و ساختارهایی که سازندگان برنامه‌‌ها را در این امر یاری کند، ضروری است. هدف این پژوهش، بررسی کاربست الگوی اشراقی و سمبل فطری شهید آوینی در رسانة دینی است. در این تحقیق، از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده است. شیوة گردآوری داده‌‌ها، کتابخانه‌‌ای و براساس تحلیل داده‌‌های تطبیقی و مشاهدة برنامه‌‌ها یا تولیدات این حوزه است. مطالعة موردی این پژوهش نیز واکاوی برنامة تلویزیونی «زندگی پس از زندگی» ویژه برنامة افطار شبکة چهار سیمای جمهوری اسلامی است که از سال 1399 تا 1403 پخش شده است. با انتخاب نمونه های تصادفی برنامه‌‌هایی از این مجموعه، به تحلیل فرم و محتوای آن پرداخته شده تا مشخص شود چه میزان از عناصر آنها، مبتنی بر رویکرد هنر اشراقی و سمبل فطری است. براساس نتایج، مولفه‌‌های موجود در مقولة هنر اشراقی شهید آوینی که بیش‌تر در سینما به کار گرفته شده‌اند، قابلیت پرداخت و استفاده در برنامه‌‌‌‌های دینی رسانة ملی را نیز دارند. بهره‌‌گیری از عناصر مبتنی بر سمبل فطری در وجه هنری و نمایشی برنامه‌‌ها، می‌‌تواند در ابلاغ مفاهیم معنوی به صورت درونی و نهانی در مخاطب، کارساز و موثر باشد.

the application of the concept of luminous art and the natural symbol of martyr avini in religious media

in the field of culture، media and art، expressing spiritual and intangible concepts is more common than expressing material and tangible concepts. therefore، it is necessary to invent effective cultural and artistic strategies in order to convey the message to the audience by the producer and director. in the national media، religion-centered programs to discuss the islamic worldview are more exposed to this issue، and it is necessary that they communicate spiritual and non-material concepts to the audience properly and effectively. therefore، applying the formats and structures that help program creators in this regard is necessary. this research aims to investigate the application of the luminous model and the natural symbol of martyr avini in the religious media. in this research، the descriptive-analytical method has been used. the data collection method is library and is based on comparative data analysis and watching the programs or productions of this field. the case study of this research is the analysis of the television program life after life، a special program of irib’s tv4 for iftar، which was broadcast from 2020 to 2024. by selecting random samples of programs from this collection، its form and content have been analyzed to determine how much of their elements are based on the approach of luminous art and natural symbols. based on the results، the components in the luminous art category of martyr avini، which are mostly used in cinema، can be dealt with and used in religious programs of the irib. the use of natural symbol-based elements in the artistic and theatrical aspect of programs can be efficient and effective in conveying spiritual concepts in an internal and hidden way to the audience