تدوین و اعتباربخشی مدل ژورنالیسم سازنده بر اساس مدل‌سازی معادله ساختاری: ارائه راهبرد سازگار با بافت ایران

ژورنالیسم سازنده یک رویکرد نوین به ارتباطات است که با تکیه‌بر مبانی نظری روانشناسی مثبت و اتخاذ یک رویکرد راه‌حل-محور، به دنبال حل مسائل و مشکلات جوامعی است که در آن‌ها مخاطبان با مشکلات فردی و اجتماعی روبرو هستند. با توجه به فراوانی چالش‌های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در ایران و نیاز به تغییر رویکرد رسانه‌ای، تحقیق حاضر تلاشی است تا انگاره عینی‌ و کاربست-پذیر از این رویکرد ارائه کند و بر اساس آن سازگارترین راهبرد بومی برای اجرای این رویکرد را پیشنهاد کند. بدین منظور از روش مدل-سازی معادله ساختاری در نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس و برای تدوین و اعتباربخشی انگاره ژورنالیسم سازنده و از راهبرد سناریونویسی در نرم-افزار سناریو ویزارد برای ارائه سازگارترین سناریوی استفاده از ژورنالیسم سازنده در رسانه‌های کشور استفاده شده‌است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در برساخت انگاره ژورنالیسم سازنده 15 متغیر اصلی با بار عاملی قابل‌قبول نقش دارند که بر اساس ارزش ایگن در سه محور دانشی-معرفتی، رویکردشناختی-روش‌شناختی و سازمانی-ساختاری توزیع شده‌اند. همچنین نتایج حاصل از سناریونویسی نشان داد که آگاهی افزایی شناختی – عاطفی، نگرشی و انگیزشی نسبت به ژورنالیسم سازنده، تغییر ساختار، قوانین و وابستگی نهادی در رسانه‌های سنتی و آموزش رسانه-کنش‌گر در زمینه روش‌شناسی و روانشناسی ژورنالیسم، کلیدی‌ترین متغیرها در راهبرد سازگار هستند. این یافته‌ها برای مدیران رسانه‌ای، خبرنگاران، و محققان حوزه رسانه در ابعاد محتوایی و روش‌شناسی تحقیق، دارای کاربرد است.

developing and validating a model of constructive journalism through sem: presenting a compatible strategy

constructive journalism is a new approach to communication that, relied on theoretical underpinnings from positive psychology and a solution-based approach, seeks to solve problems of societies in which audiences are faced with individual and social problems. considering the frequency of the social, economic and cultural challenges in iran and the need for a change in media approach in the country, the present study is an attempt to develop and validate a concrete and applied model of constructive journalism and then propose the most compatible native strategy for its application in iranian context. to this aim, structural equation modeling in spss was used and for developing the most compatibles strategy scenario-wizard was used. research findings revealed that in the model of constructive journalism 15 main variables with acceptable loading factor exist which, based of eigen value, are distributed among three main factors of epistemology-knowledge, cognitive-methodologic, and instructional-structural. also, scenario results showed that emotional-cognitive and attitudinal-motivational awareness raising toward constructive journalism as well as changing the media structures, rules and regulation related to institutional dependence along with instructing media practitioners about methodology and psychology of constructive journalism are key variables in the desired strategy. these findings have implications for media managers, journalists, and researchers.