بررسی عوامل موثر بر پذیرش تحول دیجیتال توسط کتابداران کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی براساس نظریه اشاعه نوآوری راجرز

زمینه. تحول دیجیتال به تغییرات ناشی از پیاده سازی فناوری های دیجیتال در تمامی ابعاد زندگی انسان اشاره دارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی عوامل موثر بر پذیرش تحول دیجیتال توسط کتابداران کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی کشور، بر مبنای نظریه اشاعه نوآوری راجرز انجام شده است. روش کار. در این پژوهش توصیفی - همبستگی، 220 نفر از کتابداران کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی کشور به روش سرشماری شرکت کردند. گردآوری داده ها در سه ماهه سوم سال 1403 انجام شد. ابزار جمع آوری داده ها پرسش نامه محقق ساخته بود که روایی آن با استفاده از نظرات 5 نفر از متخصصان و صاحب نظران رشته علم اطلاعات و دانش شناسی و علوم اجتماعی و پایایی آن با آزمون آلفای کرونباخ با ضریب 934/ 0 تایید شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی شامل تحلیل عاملی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره از نرم افزار spss26 بهره گرفته شد. یافته ها. در پژوهش حاضر، از پنج دسته پذیرندگان نوآوری، چهار دسته (نوآوران، نخستین پذیرندگان، اکثریت اولیه و اکثریت ثانویه) شناسایی شد و دسته دیرپذیران مشاهده نشد. یافته های پژوهش نشان داد ویژگی های مزیت نسبی، آزمون پذیری، پیچیدگی، سازگاری و مشاهده پذیری، مهم ترین ویژگی های تحول دیجیتال هستند که از طریق تحلیل عاملی شناسایی شدند. نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیره نیز نشان داد که از میان متغیرهای پیش بین، متغیرهای مشاهده پذیری و سازگاری پیش بین های معنی دار در پذیرش تحول دیجیتال هستند که در مجموع 26 درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین می کنند. نتیجه گیری. پژوهش حاضر نشان داد میزان پذیرش تحول دیجیتال در میان کتابداران کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی بالاتر از سطح متوسط بوده و نگرش آنها نسبت به تحول دیجیتال مثبت است. اکثر شرکت کنندگان به عنوان نخستین پذیرندگان تحول دیجیتال شناسایی شدند. علاوه بر این، پنج ویژگی موثر بر پذیرش نوآوری که با نظریه اشاعه نوآوری راجرز مطابقت داشتند، در این مطالعه نیز شناسایی و تایید شدند. این نتایج پیامدهای مهمی برای سیاست گذاران و مدیران به همراه دارد و بر اهمیت توجه به ویژگی های سازگاری و مشاهده پذیری تحول دیجیتال، در تسریع آهنگ پذیرش تاکید می کند.

an examination of the factors affecting the adoption of digital transformation by librarians at medical universities based on rogers' diffusion of innovation theory

background. digital transformation refers to the changes resulting from the implementation of digital technologies across all aspects of human life. this study aims to explore the factors affecting the adoption of digital transformation by librarians at medical universities based on rogers' diffusion of innovation (doi) theory. methods. this descriptive-correlational study involved 220 medical university librarians across the country, who were selected using a census sampling method. data were collected during the third quarter of 2024 using a researcher-developed questionnaire. five experts in knowledge and information science and social sciences confirmed the questionnaire’s validity, and a cronbach’s alpha coefficient of 0.934 established its reliability. data analysis was performed using spss 26, employing both descriptive and inferential statistical techniques, including factor analysis, pearson’s correlation coefficient, and multiple regression analysis. results. the study identified four of the five innovation adopter categories (innovators, early adopters, early majority, and late majority), while the laggards category was not observed. factor analysis highlighted relative advantage, trialability, complexity, compatibility, and observability as main attributes of digital transformation. furthermore, multiple regression analysis indicated that, among the predictor variables, observability and compatibility were significant predictors of digital transformation acceptance, collectively explaining 26% of the variance in the dependent variable. conclusion. the results indicated that medical university librarians adopted digital transformation at a rate higher than average, showing a generally favorable attitude towards it. most participants were categorized as early adopters of innovation. in accordance with rogers' doi theory, this study identified and validated the five key characteristics influencing digital transformation adoption. moreover, these results have significant implications for policymakers and managers, highlighting the importance of promoting compatibility and observability features in digital transformation to accelerate the adoption rate.