بررسی اثربخشی برنامه آموزشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودکارآمدی و خودکنترلی افراد دارای وابستگی دارویی با عود مکرر

مقدمه: اعتیاد به مواد مخدر با اختلالات انگیزشی مانند مصرف اجباری مواد مخدر و دوره های ولع شدید به مواد مشخص می شود.هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تعیین تاثیر برنامه آموزشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودکار آمدی و خودکنترلی افراد دارای وابستگی دارویی با عود مکرر بود.مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر افراد مبتلا به اعتیاد مرکز اجتماع درمان مدار غیر اقامتی در سال 1402 تشکیل داد. در این میان تعداد 30 نفر به صورت نمونه گیری داوطلبانه انتخاب و پس از جایگزینی تصادفی در گروه آزمون و کنترل مورد مطالعه قرار گرفتند (در هر گروه 15 نفر) انتخاب شد. ابزار جمع آوری اطلاعات، مقیاس خودکارآمدی و خودکنترلی بود. فرآیند اجرا آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی به مدت 8 جلسه و هر جلسه 90 دقیقه انجام شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون کواریانس چند متغیری با نرم افزار spss نسخه 25 در سطح معنی داری 0/05 استفاده شد.یافته ها: میانگین خودکارآمدی بعد از مداخله در گروه آزمون 14/49±103/33 28 و در گروه 8/01±58/40 بود و میانگین خودکنترلی بعد از مداخله در گروه آزمون 6/56±28/33و در گروه کنترل 3/74±20/11 بود. نتایج با استفاده از آزمون کوواریانس چند متغیره تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که بعد از کنترل اثرات پیش آزمون، تفاوت آماری معنی داری بین میانگین نمرات گروه آزمون  و کنترل، در نمره کل متغیر خودکارآمدی(p<0/001؛ f=93/373) و متغیر خودکنترلی (p<0/001؛ f=8/944) وجود داشت. نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر و اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در افزایش خودکارآمدی و خودکنترلی در افراد دارای وابستگی به دارو با عود مکرر، استفاده از این روش درمانی به متخصصان در این حیطه توصیه می شود.

evaluating the effectiveness of cognitive therapy training program based on mindfulness on self-efficacy andself-control of people with drug addiction with frequent relapse

introduction: drug addiction is characterized by motivational dysregulation, including compulsive substance use and episodes of intense craving for drugs.objective: this study aimed to investigate the impact of a mindfulness-based cognitive therapy training program on self-efficacy and self-control in individuals with substance dependence and recurrent relapse.materials and methods: the methodology employed in this study utilized a quasi-experimental design with a pre-test–post-test configuration and a control group. the statistical population comprised individuals with substance use disorders in a non-residential community treatment center in 2023. from this population, 30 participants were selected through voluntary sampling and subsequently randomized into experimental and control groups (15 participants per group). the data collection instrument employed was the self-efficacy and self-control scale. the implementation of mindfulness-based cognitive therapy training was conducted over eight sessions, each lasting 90 minutes. data analysis was performed using multivariate analysis of covariance (mancova) with spss version 25 software, employing a significance level of 0.05. results: the mean self-efficacy score following the intervention in the experimental group was 103.33±14.49, while in the control group it was 58.40±8.01. the mean self-control score post-intervention in the experimental group was 28.33±6.56, and in the control group it was 20.11±3.74. analysis of the results was conducted using a multivariate covariance test. the findings indicated that, after controlling for the effects of the pre-test, there was a statistically significant difference between the mean scores of the experimental and control groups in the total score of the self-efficacy variable (p<0.001; f=93.373) and the self-control variable (p<0.001; f=8.944).conclusion: considering the results of the present study and the effectiveness of mindfulnessbased cognitive therapy in increasing self-efficacy and self-control in individuals with drug dependence and frequent relapse, the use of this treatment method is recommended by specialists in this field.