بررسی دیدگاه ارسطو درباره عرض ذاتی و تبیین فارابی از آن

عرض ذاتی از مفاهیم مهم و پرکاربرد در باب تعریف، برهان، و تبویب (باب‌بندی) علوم است؛ اما اینکه «معیار ذاتی بودن اعراض و فرق آن با عرض غریب چیست؟» از دیرباز تاکنون مورد نزاع است. بررسی دیدگاه ارسطو به‌عنوان دانشمند تاثیرگذار بر فیلسوفان مسلمان و کسی که نخستین‌بار اصطلاح عرض ذاتی را به‌کار برده و تبیینی که در سنت فلسفه و منطق اسلامی از آن ارائه شده اهمیت ویژه‌ای دارد. در این مقاله دو مسئله بررسی خواهد شد: یکی «دیدگاه ارسطو درباره عرض ذاتی» و دیگری «تبیین فارابی از دیدگاه ارسطو دراین‌باره». ارسطو اصطلاح عرض ذاتی را به‌کار برده، اما هیچ تعریف، معیار و شرطی برای آن بیان نکرده است؛ اما فارابی تبیینی از دیدگاه ارسطو درباره عرض ذاتی ارائه کرده است که براساس آن «عرض ذاتی محمولی است که موضوع در حد آن اخذ می‌شود». در این مقاله مبانی تبیین یادشده و چالش‌هایی که می‌تواند دربرابر آن مطرح باشد، با روش تحلیلی انتقادی مورد بحث قرار گرفته است.