شیوه‌های نبرد دسته‌جات نظامی افغان در دوره فترت حکومت صفویه

با تشکیل حکومت صفویه، مناطق ایلی غلزایی و ابدالی نشین تحت سیطره قرار گرفتند که موجب آشنایی دستجات الحاقی آنان با ساختار نظامی و شیوه‌های نبرد قزلباشان شد. با وجود این، دسته جات افغان بر شیوه‌های خاصی از نبرد تاکید ویژه‌ای داشتند. ازاین‌رو، در پژوهش کنونی با توجه به جهت‌گیری منابع تاریخی، به این سوال پاسخ داده می‌شود که دسته جات نظامی افغان در دوره فترت حکومت صفویه از چه شیوه‌های نبردی استفاده می‌کردند؟ به‌منظور پاسخ‌گویی، پژوهش کنونی با استفاده از روش تحقیق تاریخی مبتنی بر شیوه جمع‌آوری داده‌های کتابخانه‌ای از منابع دست‌اول تاریخی پس از توصیف و طبقه‌بندی شگردهای نبرد دسته جات افغان و قزلباش به تحلیل و تفسیر این ویژگی‌ها و تاثیرات آن بر تحولات نظامی دوره موردنظر می‌پردازد. با توجه به فقدان پژوهش منسجمی پیرامون شیوه‌های نبرد در دوره فترت افغان، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دسته جات افغان بر شگردهای خاصی از نبرد از قبیل شبیخون چندجانبه، هجوم و یا عقب‌نشینی یک‌باره و دسته‌جمعی تاکید ویژه‌ای داشتند که هرچند در کوتاه‌مدت موجبات پیروزی آنان را فراهم آورد ولی در بلندمدت، کاربست شیوه‌های مشابه توسط قزلباشان به شکست دسته جات غلزایی و ابدالی انجامید.

combat tactics of afghan military detachments during the interregnum of the safavid dynasty

with the establishment of the safavid state, the tribal regions inhabited by the ghilzais and abdalis came under safavid control, which led to the exposure of their military units to the qizilbash military structure and combat tactics. nevertheless, afghan detachments continued to emphasize their own distinctive methods of warfare. accordingly, this study aims to answer the question: what combat strategies did afghan military groups employ during the interregnum of the safavid dynasty? drawing upon historical research methods and using primary historical sources through a library-based approach, this study first describes and categorizes the battle tactics used by afghan and qizilbash forces and then analyzes their characteristics and the impact of these tactics on military developments during the period in question. given the lack of comprehensive research on combat strategies during the afghan interregnum, the findings indicate that afghan forces placed particular emphasis on specific tactics such as multi-pronged ambushes, sudden collective assaults, and mass retreats. while these methods granted them short-term victories, the eventual adoption of similar strategies by the qizilbash contributed to the defeat of the ghilzai and abdali groups in the long run.