کنترل بازداری به‌عنوان پیش‌بین توانایی تصویرسازی ذهنی در ورزشکاران: کاربردهایی برای آموزش شناختی در ورزش

هدف: این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین مولفه‌های کارکردهای اجرایی و توانایی تصویرسازی ذهنی و نیز پیش‌بینی تصویرسازی ذهنی بر اساس مولفه‌های کارکردهای اجرایی در دانشجویان ورزشکار و غیرورزشکار انجام شد. روش‌ها: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه شهید رجایی بود که از میان آن‌ها 89 نفر (45 ورزشکار و 44 غیرورزشکار) به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش کارکردهای اجرایی از پرسش‌نامه توانایی‌های شناختی نجاتی و برای ارزیابی تصویرسازی ذهنی از پرسش‌نامه تصویرسازی حرکتی–3 استفاده شد. داده‌ها با آزمون همبستگی اسپیرمن، پیرسون و رگرسیون خطی در نرم‌افزار spss نسخه 26 و در سطح معناداری 0/05 تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد ورزشکاران در مولفه‌های کارکردهای اجرایی و تصویرسازی ذهنی میانگین بالاتری نسبت به غیرورزشکاران دارند. همچنین، در ورزشکاران بین تصویرسازی ذهنی و کنترل مهاری(p=0.008) ، تصمیم‌گیری (p=0.013) و برنامه‌ریزی (p=0.006) رابطه مثبت و معناداری وجود داشت، در حالی‌که در غیرورزشکاران چنین رابطه‌ای مشاهده نشد. تحلیل رگرسیون خطی نیز نشان داد کنترل مهاری به‌طور معناداری تصویرسازی ذهنی را پیش‌بینی می‌کند و حدود 17/8 درصد از واریانس آن را تبیین می‌کند (p≤0.05).نتیجه گیری: یافته‌ها بیانگر آن است که فعالیت ورزشی موجب تقویت فرایندهای شناختی، به‌ویژه در حوزه کنترل مهاری، برنامه‌ریزی و تصویرسازی ذهنی می‌شود. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های ورزشی همراه با تمرین‌های شناختی در آموزش دانشجویان گنجانده شود تا عملکرد ذهنی و ورزشی آنان بهبود یابد.

inhibitory control as predictor of mental imagery ability in athletes: implications for cognitive training in sports

purpose: this study aimed to examine the relationship between components of executive functions and mental imagery ability, as well as to predict mental imagery based on executive function components among athlete and non-athlete students.methods: the statistical population included students of shahid rajaee teacher training university, from whom 89 participants (45 athletes and 44 non-athletes) were selected through convenience sampling. the study was applied in purpose and descriptive-correlational in method. executive functions were measured using nejati's cognitive abilities questionnaire, and mental imagery was assessed using the movement imagery questionnaire–3. data were analyzed using spearman and pearson correlation tests and linear regression in spss version 26, with a significance level of 0.05. results: the results showed that athletes had higher mean scores in executive function components and mental imagery compared to non-athletes. in the athlete group, mental imagery was positively correlated with inhibitory control (p=0.008), decision-making (p=0.013), and planning (p=0.006), whereas no such relationship was found among non-athletes. linear regression showed that inhibitory control significantly predicted mental imagery and explained about 17.8% of its variance (p≤0.05).conclusion: physical activity can enhance cognitive processes, particularly in the domains of inhibitory control, planning, and mental imagery. it is recommended that physical training programs be accompanied by cognitive exercises in students' educational curriculum to improve their mental and athletic performance.