تاثیر مداخله آموزشی بر ارتقای رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به فشار خون بالا: مدل اطلاعات‌‌انگیزش‌‌مهارت‌های رفتاری

هدف بیماری فشار خون به‌ویژه در کشورهای در‌حال‌توسعه با افزایش خطر بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی مرتبط است و با اصلاح شیوه زندگی، رعایت رژیم غذایی و بهبود رفتارهای خودمراقبتی قابل‌کنترل است. هدف پژوهش حاضر تعیین تاثیر مداخله آموزشی براساس مدل اطلاعات‌‌انگیزش‌‌مهارت‌های رفتاری بر افزایش رفتار خودمراقبتی در بیماران مبتلا به پر‌فشاری خون در شهر داراب بود. روش ها این مطالعه، یک مطالعه مداخله‌ای نیمه‌تجربی با 250 شرکت‌کننده مبتلا به پرفشاری خون (125 نفر در گروه آزمایش و 125 نفر در گروه کنترل) بود که در سال 1401 و با نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه 3 بخشی (اطلاعات جمعیت‌شناختی، سازه‌های مدل اطلاعات‌‌انگیزش‌‌مهارت‌های رفتاری و رفتارهای خودمراقبتی) و روایی پایایی‌شده جمع‌آوری شد. 4 جلسه آموزشی حضوری هر جلسه 45تا 60 دقیقه برای شرکت‌کنندگان و اعضای خانواده آنان برگزار شد. 2 ماه پس از مداخله آموزشی پس‌آزمون انجام شد. از آزمون‌های تی مستقل، زوجی و تحلیل کوواریانس با نرم‌افزار spss نسخه 22برای تحلیل داده‌ها استفاده شد.یافته ها پس از آموزش، تفاوت آماری معنی‌داری بین گروه آزمایش و کنترل در تمامی سازه‌های مدل (دانش، انگیزش، مهارت‌های فردی و رفتارهای خودمراقبتی) مشاهده شد (p<0/001). در گروه آزمایش در تمامی سازه‌های مورد‌مطالعه بعد از مداخله تفاوت معنادارآماری و بیشترین تاثیر در سازه انگیزش مشاهده شد.نتیجه گیری نتایج مطالعه نشان می‌دهد که برنامه آموزشی اجراشده به ارتقای خودمراقبتی بیماران مبتلا به فشار خون بالا منجر شد این افزایش خودمراقبتی می‌تواند کاهش عوارض ناشی از فشار خون را به همراه داشته باشد. با‌توجه‌به نتایج اگر پزشکان و کارکنان بهداشتی با بهره‌گیری از سازه‌های این مدل رفتارهای خود‌مراقبتی در فشار خون را به مراجعه‌کنندگان بیاموزند این می‌تواند در کنترل فشار خون موثر باشد.

the effectiveness of educational intervention based on the information-motivation-behavioral skills model in improving self-care behaviors of patients with hypertension

objective hypertension, particularly in developing countries, is associated with a higher risk of developing cardiovascular diseases. it can be managed by lifestyle modification, proper dietary regimen, and enhanced self-care behaviors. this study aims to examine the effect of an educational intervention based on the information-motivation-behavioral skills (imb) model on improving self-care behaviors of patients with hypertension in iran.methods this quasi-experimental study was conducted in 2022 on 250 patients with hypertension in darab county, divided into two groups of intervention (n=125) and control (n=125). the sampling was done using a random sampling method. data were collected using a three-part questionnaire with acceptable validity and reliability measuring demographic information, the imb model constructs, and self-care behaviors. four training sessions, each for 60 minutes, were held for the participants and their family members in the intervention group. a post-test assessment was conducted two months after the educational intervention. independent t-test, paired t-test, and analysis of covariance were used in spss software, version 22 to analyze the data.results after the education, a statistically significant difference was observed between the intervention and control groups in all imb model constructs, including knowledge, motivation, individual skills, and self-care behaviors (p<0.001). in the intervention group, a significant difference was also reported in all study variables before and after the education. the highest increase after education was in the motivation domain.conclusion the imb model-based educational program can improve the self-care behaviors of patients with hypertension, which can reduce disease complications. if doctors and health workers teach self-care behaviors to hypertensive patients using the imb model, it can effectively control their blood pressure.