تحلیل کاربردهای سلامت دیجیتال در ایران: یک مطالعه علم‌سنجی

سابقه و هدف: با توجه به افزایش تقاضا و هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی، شناخت جنبه‎های کاربردی سلامت دیجیتال به عنوان یک حوزه نوین در ارائه خدمات و تعامل بیمار و پزشک ضروری است. هدف از مطالعه حاضر تحلیل کاربردهای سلامت دیجیتال در ایران با رویکرد علم‎سنجی است.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ ها توصیفی است که با رویکرد علم‌ سنجی انجام شده است. انتشارات حوزه سلامت دیجیتال در پایگاه‌ های اطلاعاتی pubmed، web of science، scopus و ieee xplore با بکارگیری راهبرد جستجو و استخراج واژگان مطابق با سرعنوان ‌های موضوعی پزشکی و متون معتبر، طی سال‌ های منتخب بازیابی شد. جهت ترسیم نقشه هم‌ رخدادی واژگان از نرم‌ افزارهای vosviewer و histcite استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌ های پژوهش بیانگر آن است که افزایش سالیانه مطالعات مرتبط با سلامت دیجیتال از سال ‌های 2012 تا 2022 رخ داده است. بیشترین میزان فراوانی واژگان به ترتیب یادگیری ماشینی (33 مورد)، سلامت مبتنی بر تلفن همراه (24 مورد) و کمترین میزان بازی وارسازی و رباتیک (2 مورد) در متون مشاهده شد. به ‌علاوه ترسیم نقشه علمی نشان داد که از 198 گره، چهار خوشه اصلی در حوزه سلامت دیجیتال در ایران شامل یادگیری عمیق، برنامه‌ های مبتنی بر تلفن همراه، انسان‌ ها، واقعیت مجازی و هوش مصنوعی، بیشتر مورد توجه قرار گرفته‎اند و در حوزه‌ هایی نظیر بیماری کووید 19، بارداری و دیگر زیرشاخه‌ ها نیز برنامه ‌های مبتنی بر تلفن همراه توسعه یافته‎اند.نتیجه‌گیری: تحلیل کاربردهای سلامت دیجیتال در ایران نشان داد که اگرچه برخی از موضوعات نظیر یادگیری عمیق، واقعیت مجازی ظهور یافته‎اند؛ اما نیازمند فراهم‌ آوری زیرساخت‎‌های مناسب، آموزش‌ های مدون به گروه ‌های مختلف کاربران، جهت ایجاد تحول مطلوب در حوزه سلامت و درمان است که می‌ بایست مورد توجه مدیران و سیاست ‌گذاران قرار گیرد.

an assessment of applications of digital health in iran: a scientometric study

background and aim: considering the increasing demand and costs of health care, it is necessary to know the practical aspects of digital health as a new field in service provision and doctor-patient interaction. the aim of the present study was to analyze the applications of digital health in iran with a scientometric approach.materials and methods: the current study is an applied research in terms of objectives, descriptive in terms of data collection method, and was carried out with an scientometric approach. all publications in the field of digital health in pubmed, web of science, scopus and ieee xplore databases were retrieved by searching and extracting words according to medical subject headings and authoritative texts within target years. the vosviewer and histcite softwares were used to draw the word co-occurrence map.findings: the results of this study showed that the annual increase in digital health studies has occurred from 2012 to 2022. the highest frequency of vocabulary was observed in machine learning (33 cases), and mobile health (24 cases), and the lowest was observed in gamification and robotics (2 cases). in addition, the scientific map showed that out of 198 nodes, the four main clusters in the field of digital health in iran, including deep learning, mobile-based programs, humans, virtual reality and artificial intelligence, have been considered more, and in areas such as covid-19, pregnancy and other subcategories, mobile phone-based programs have been developed.conclusion: analysis of the applications of digital health in iran showed that although some topics such as deep learning and virtual reality have emerged, providing appropriate infrastructure, training different groups of users, and making a favorable transformation in the field of health and treatment are highly significant, which should be taken into account by managers and policymakers.