ارزیابی امرژی در شاخص‌های عملکرد بازده زیست‌محیطی و امرژی خالص در پسماندهای شهری (مطالعه موردی: شهر کرج)

زمینه و هدف: تغییرات در شرایط اجتماعی و اقتصادی منجر به افزایش تولید زباله‌های جامد در دهه‌های اخیر شده است. سناریوهای مختلف مدیریت پسماند جامد شهری با هدف کاهش اثرات زیست محیطی و ارزیابی امرژی پیش‌بینی شده اند. هدف از این مطالعه ارزیابی امرژی شاخص بازده زیست‌محیطی و امرژی خالص در روش‌های مدیریت پسماند است.مواد و روش‌ها: این تحقیق پیمایشی توصیفی و تحلیل است. به‌منظور محاسبه‌ی مقادیر امرژی در مدیریت پسماندهای شهری، ابتدا مقادیر کمی هر منبع بر اساس واحد مربوطه (جرم، انرژی، پول و غیره) به‌دست آمده و سپس در ضریب تبدیل مربوطه‌اش ضرب شد و همه به واحد امرژی تبدیل شدند. امرژی ذخیره محاسبه شد. در نهایت شاخص‌های مورد بررسی در روش‌های مختلف مدیریت پسماند جهت سرمایه‌گذاری و بازیافت امرژی محاسبه گردید.یافته‌ها: نتایج ارزیابی نشان می‌دهد که کمپوست‌سازی زباله در کرج بالاترین بهره‌وری زیست‌محیطی را در رابطه با امرژی خالص است. نتایج نشان می‌دهد کل سرمایه‌گذاری امرژی به ازای هر گرم پسماند جمع‌آوری شده به‌ترتیب در روش دفن بهداشتی (106×6.51sej/g msw)، در سوزاندن (106×4.61sej/g msw ) در روش زباله‌سوز و در روش کمپوست (105×8.06sej/g msw ) محاسبه شد. نتایج بازده زیست‌محیطی و امرژی خالص شهر کرج نشان داد روش کمپوست مناسب‌ترین بازده زیست‌محیطی (eyr) است. نتیجه‌گیری: نتایج ارزیابی امرژی نشان می‌دهد که با افزایش شاخص نسبت بازده زیست‌محیطی، امرژی خالص افزایش می‌یابد. روش کمپوست در مقایسه با روش دفن بهداشتی بهترین بازده زیست‌محیطی (eyr) دارد.

emergy assessment of environmental yield ratio and net emergy performance indicators in urban waste management: a case study of karaj city

background and objective: rapid socio-economic development has significantly increased municipal solid waste (msw) generation. several urban waste management strategies have been analyzed to address environmental impacts and evaluate energy-based sustainability. this study evaluates emergy-derived environmental yield ratio (eyr) and net emergy across different waste treatment methods.materials and methods: a descriptive-analytical approach was applied. emergy values for each input were calculated by converting physical quantities (mass, energy, monetary units) into standard emergy units using appropriate transformity factors. stored emergy was also estimated. emergy-based indicators were then derived to assess resource investment efficiency and potential for emergy recovery among waste management options.results: composting demonstrated karaj’s highest net emergy efficiency among the evaluated strategies. emergy investment per gram of msw was calculated as follows: sanitary landfill (6.51 × 10⁶ sej/g), incineration (4.61 × 10⁶ sej/g), and composting (8.06 × 10⁵ sej/g). eyr and net emergy values confirm composting as the most environmentally favorable alternative.conclusion: emergy analysis indicates a direct relationship between higher eyr and increased net emergy. composting outperforms sanitary landfilling in environmental performance, offering the most sustainable urban waste management solution for karaj.