بررسی غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل و وانادیوم در آب رودخانه‌ی اعلاء شهرستان رامهرمز

زمینه و هدف: فلزات سنگین به‌دلیل ماهیت بسیار خطرناک‌ در میان همه‌ی آلاینده‌ها، توسط پژوهشگران، شیمی‌دانان و زیست‌شناسان مورد توجه قرار دارند. این تحقیق در سال 1402 با هدف بررسی آلودگی فلزات سنگین کادمیوم، نیکل و وانادیوم ناشی از پوشش قیر در چشمه قیرماماتین بر روی آب رودخانه اعلاء انجام شد.مواد و روش ها: در این پژوهش نمونه های آب به‌صورت سیستماتیک از هر ایستگاه با 3 تکرار در فصل تابستان (تیر ماه) و فصل زمستان (بهمن ماه) جمع‌آوری شدند. به‌عبارت دیگر در مجموع از 5 ایستگاه با 3 تکرار در دو فصل سال، 30 نمونه آب تهیه گردید. برای اندازه‌گیری فلزات از دستگاه optima 8300 icp-oes ساخت شرکت perkin elmer آمریکا استفاده گردید.یافته ها: میانگین غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل و وانادیوم در آب رودخانه‌ی اعلاء به‌ترتیب 0/89، 71/16و 8/10 میلی‌گرم بر لیتر به‌دست آمد. مقایسه‌ی میانگین فلزات سنگین کادمیوم (0/041=pvalue) و نیکل (0/022=pvalue) در آب رودخانه‌ی اعلاء در فصل تابستان و زمستان اختلاف معنی‌داری را نشان داد (0/05>p)، اما میانگین غلظت وانادیوم در دو فصل تابستان و زمستان اختلاف معنی‌داری نداشت (0/05p) و بر اساس تحلیل واریانس مقادیر کادمیوم (0/034=pvalue)، نیکل (0/002=pvalue) و وانادیوم (0/014=pvalue) در مقایسه با حد مجاز استاندارد ملی ایران (شماره 1053) اختلاف معنی داری داشت (0/05>p).نتیجه گیری: با توجه به مقادیر نیکل و وانادیوم در ایستگاه‌های پایین دست به‌نظر می رسد که قیر ورودی به رودخانه‌ی اعلاء بر کیفیت آب تاثیر گذاشته است. مقادیر شاخص خطر سرطان‌زایی و شاخص خطر غیرسرطان‌زایی فلزات کادمیوم، نیکل و وانادیوم در آب رودخانه اعلاء نشان داد که مصرف آب این رودخانه برای انسان می‌تواند خطرناک باشد.

investigation of heavy metal concentrations (cadmium, nickel, and vanadium) in the water of the alla river, ramhormoz city

background and purpose: heavy metals are recognized as highly hazardous pollutants, drawing significant attention from researchers, chemists, and biologists. this study, conducted in 2023, aimed to assess the contamination levels of cadmium (cd), nickel (ni), and vanadium (v) in the alla river, potentially influenced by bitumen coating from the qiramatin spring.materials and methods: water samples were systematically collected from five stations, with three replicates per station, during summer (july) and winter (february). in total, 30 water samples were obtained across two seasons. metal concentrations were measured using the optima 8300 icp-oes system (perkin elmer, usa).results: the mean concentrations of cd, ni, and v in the alla river water were 0.89 mg l-1, 71.16 mg l-1, and 8.10 mg l-1, respectively. a comparison of the mean cd (p=0.041) and ni (p=0.022) concentrations between summer and winter revealed statistically significant differences (p<0.05). however, seasonal variations in v concentration were not statistically significant (p>0.05). the average concentrations of cd, ni, and v exceeded the permissible limits set by both the iranian national standard (no. 1053) and the world health organization (p<0.05). analysis of variance confirmed significant deviations of cd (p=0.034), ni (p=0.002), and v (p=0.014) from the permissible limits established by the iranian national standard (no. 1053) (p< 0.05).conclusion: the elevated ni and v concentrations at downstream stations suggest that bitumen contaminants entering the alla river have adversely impacted water quality. furthermore, assessments of the carcinogenic and non-carcinogenic risk indices for cd, ni, and v indicate that water consumption from this river poses potential health risks to humans.