کمپوست‌سازی مشترک فضولات مرغی و بخش آلی پسماند سلف‌سرویس دانشگاه علوم‌ پزشکی مشهد

زمینه و هدف: یکی از معضلات جامعه‌ی شهرنشین امروز رشد سریع جمعیت، افزایش موادمصرفی و در نتیجه تولید روزافزون پسماندهای شهری است که نیازمند برنامه‌ریزی اصولی جهت دفع صحیح می‌باشد. کمپوست‌سازی هم‌زمان ضایعات آلی به‌عنوان روشی موثر برای دفع دو یا چند زباله به‌طور هم‌زمان و به حداقل رساندن معایب کمپوست شناخته شده است. این مطالعه بر روی شاخص‌های مختلف تثبیت و رسیدن فرآیند کمپوست هم‌زمان پسماند آلی و فضولات مرغی تمرکز دارد.مواد و روش‌ها: در این مطالعه‌ی تجربی، پسماند آلی از سلف دانشگاه، فضولات مرغی از مرغداری دانشگاه فردوسی و عامل حجیم‌کننده خاک‌اره از سطح شهر تهیه و فرایند کمپوست‌سازی هم‌زمان مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش به‌طور کلی  52 بار نمونه برداشته شد و تغییرات پارامترهای فیزیکی شامل دما، ec، مواد آلی و رطوبت، پارامترهای شیمیایی شامل toc, tkn c/n و ph، پارامترهای بیولوژیکی شامل شاخص جوانه‌زنی، کلی‌فرم کل و لیفرم مدفوعی در چهار راکتور12 لیتری سنجش شد. هوادهی با زیروروکردن توده ها به‌صورت هفته‌ای انجام شد. نسبت میزان فضولات مرغی و پسماند آلی شهری و خاک‌اره در راکتورهای a1-a4 به‌ترتیب به‌صورت 7.6:0:2.4، 7:1.5:1.5، 5:3:2 و 3:6:1 بارگزاری گردید و در پایان داده‌ها توسط نرم‌افزار spss16 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: دمای توده در راکتور ها پس از بارگزاری افزایش یافت. مواد آلی نهایی در راکتور a2 وa3  کمتر از راکتورهای دیگر بود. پس از طی 90 روز، حذف مواد آلی در4 راکتور بین 36/5 تا 31/5 درصد بود. مقادیر نهایی ph برای راکتورهای a1-a4 بین 7/1 تا 7/9 بود. در طی فرآیند، هدایت الکتریکی در هر چهار راکتور افزایش یافت و در محدوده‌ی 4/84 تا 4/2 دسی‌زیمنس بر متر قرار گرفت. به‌طور کلی c/n در طول زمان در راکتور‌ها دارای روند کاهشی بود و در نهایت در انتهای فرایند کمپوست‌سازی، نسبت c/n در همه‌ی راکتورها در محدوده‌ی استاندارد قرار داشت. از نظر شاخص جوانه‌زنی به‌ترتیب راکتور a4 ،a3 ،a1 و a2 بیشترین سرعت رشد ریشه بذر و شاخص جوانه‌زنی را داشتند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که هفته‌ی دهم در فرایند کمپوست‌سازی زمان مناسبی برای رسیدن تمام توده‌ها است. راکتورهای a3 و a4  ازنظر نسبت c/n و شاخص جوانه‌زنی، بهترین راکتورها معرفی شدند. بنابراین مطابق نتایج کمپوست مشترک فضولات مرغی و پسماند آلی شهری یک راه‌حل ساده، امکان‌پذیر و مقرون به‌صرفه برای مدیریت پسماند سلف سرویس و فضولات مرغی مرغداری‌ها است.

co-composting of chicken manure and organic fraction of solid wastes of mashhad medical sciences dining hall

background and purpose: rapid population growth, increased consumption, and the continuous rise in municipal waste generation pose significant challenges for modern urban society, necessitating a structured waste disposal strategy. co-composting of organic waste has emerged as an effective method for treating multiple waste streams while mitigating the limitations of conventional composting. this study investigates key stabilization and maturity indicators in the composting process of organic waste and poultry manure.materials and methods: in this experimental study, organic waste was collected from a university cafeteria, poultry manure was sourced from the ferdowsi university poultry farm, and sawdust, used as a bulking agent, was obtained from various urban locations. the composting process was monitored through 52 sampling events, assessing variations in physical (temperature, electrical conductivity (ec), organic matter content, and moisture), chemical (total organic carbon (toc), total kjeldahl nitrogen (tkn), c/n ratio, and ph), and biological (germination index (gi), total coliforms, and fecal coliforms) parameters across four 12-liter reactors. weekly turning of the compost piles facilitated aeration. the poultry manure, organic waste, and sawdust ratios in reactors a1–a4 were 7.6:0:2.4, 7:1.5:1.5, 5:3:2, and 3:6:1, respectively. final data analysis was conducted using spss 16.results: composting mass temperatures increased across all reactors following the loading process. the final organic matter content was lower in reactors a2 and a3 than the others. after 90 days, organic matter reduction ranged between 31.5% and 36.5% across all reactors. final ph values varied from 7.1 to 7.9. ec increased in all reactors throughout the composting process, ranging between 4.2 and 4.84 ds/m. the c/n ratio progressively declined, reaching standard limits by the end of the composting process. regarding the germination index, reactors a4, a3, a1, and a2 exhibited the highest seed root growth rates and germination indices.conclusion: findings indicate that week 10 marks all reactors’ optimal compost maturity period. reactors a3 and a4 demonstrated superior performance regarding the c/n ratio and gi. these results highlight co-composting poultry manure and municipal organic waste as a feasible, cost-effective, and sustainable approach for managing waste generated by university dining halls and poultry farms.