تاثیر آموزش‌های مجازی دوران همه‌گیری کووید-19 بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تربیت ‌مدرس

هدف: از مهم‌ترین دغدغه‌های فکری دانشجویان و اساتید دانشگاه، دسترسی به اطلاعات روزآمد و متناسب با نیازهای اطلاعاتی آنان است. لذا با توجه به آموزش‌های مجازی در دوران شیوع ویروس کرونا و تفاوتی که درپی آن در شیوه آموزش رخ داده است، می‌تواند بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تاثیرگذار باشد و میزان این تغییر نیز نامشخص است. در این راستا، پژوهش حاضر درصدد است تا تاثیر آموزش‌های مجازی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تربیت ‌مدرس را مورد بررسی قرار دهد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات در زمره پژوهش‌های آمیخته اکتشافی قرار دارد. در بخش کیفی، ابتدا مولفه‌های رفتار اطلاع‌یابی و آموزش مجازی از منابع مختلف شناسایی و سپس با استفاده از روش دلفی، مولفه‌های اثرگذار از نظر خبرگان شناسایی شد. سپس در بخش کمّی، با روش پیمایش، تاثیر آموزش مجازی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان بررسی گردید. در بخش کیفی، نمونه مورد بررسی برای مرحله دلفی، 15 نفر از خبرگان بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب شدند. نمونه مورد بررسی در بخش کمّی، شامل کلیه دانشجویان تحصیلات ‌تکمیلی که از مهر ماه سال 1399 در دانشگاه تربیت مدرس، به دلیل شیوع بیماری کووید-19، به‌صورت مجازی تحصیل کرده‌اند، تا دانشجویان ورودی نیم‌سال دوم 1400 است که با بهره‌گیری از جدول نمونه‌گیری استاندارد کوکران، تعداد 357 نفر از آن‌ها براساس روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند و از طریق پرسشنامه برخط مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت 257 پرسشنامه توسط دانشجویان پاسخ داده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار spss و به‌منظور شناسایی تاثیر، از آزمون رگرسیون استفاده شد.یافته‌ها: متغیر آموزش‌های مجازی بر اهداف جست وجوی اطلاعات دانشجویان به میزان 33/0 اثرگذار است. متغیر آموزش‌های مجازی بر منابع مورد استفاده دانشجویان به میزان 19/0، بر معیارهای سنجش اعتبار و گزینش منابع به میزان 38/0، بر مجاری دستیابی به اطلاعات به میزان 33/0 اثرگذار است. متغیر آموزش‌های مجازی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی به میزان 34/0اثرگذار است.نتیجه‌گیری: آموزش مجازی این امکان را برای دانشجویان فراهم می‌کند که نه‌تنها از منابع مختلف استفاده کنند، بلکه امکان مقایسه منابع و انتخاب از میان آن‌ها به صورت همزمان و غیرهمزمان را تسهیل کرده و با بهره‌گیری از نظام‌های نوین اطلاع‌رسانی، زمینه‌ آگاهی از اصل بودن منابع توسط دانشجویان را ممکن ساخته است. همچنین امکان کسب اطلاعات و دانش را از طریق آزمون و خطا به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش داده و راه‌های گوناگون و متنوعی را برای دسترسی به منابع و کسب اطلاعات به وجود آورده و باعث شده که دانشجویان از مجاری موجود به منابع و اطلاعات دسترسی کامل داشته باشند.

the effect of virtual education duringthe covid-19 pandemic on the information-seeking behavior of graduate students at tarbiat modares university

purpose: one of the most significant concerns for university students and professors is access to up-to-date information that meets their informational needs. the changes in education brought about by the covid-19 pandemic appear to have influenced the information-seeking behavior of students. however, the extent of this change remains unclear. this study aims to investigate the impact of virtual education on the information-seeking behavior of students at tarbiat modares university.method: this research is an applied study that employs a mixed exploratory approach for data collection. specifically, both delphi and survey methods were utilized concurrently to address the research problem. in the qualitative phase, the delphi method was employed to identify the components of information-seeking behavior and virtual education. the qualitative sample for the delphi stage consisted of 15 experts selected through purposeful sampling. the quantitative sample included all graduate students at tarbiat modares university who enrolled during the 2019-2020 and 2020-2021 academic years and participated in virtual learning due to the covid-19 pandemic. using the standard cochrane sampling table, 357 students were randomly selected for the study and surveyed through an online questionnaire. ultimately, 257 questionnaires were completed by the students. spss software was utilized for data analysis, and a regression test was conducted to assess the impact of virtual education on information-seeking behavior.findings: the findings indicate that virtual education has a 0.33 effect on students' information-seeking objectives. additionally, virtual education influences the resources utilized by students with an effect size of 0.19, the criteria for evaluating the validity and selection of resources with an effect size of 0.38, and the channels through which information is obtained with an effect size of 0.33. finally, this research demonstrates that virtual education has a 0.34 effect on the information-seeking behavior of postgraduate students.conclusion: the results indicate that virtual education not only allows students to utilize various resources but also facilitates the simultaneous and asynchronous comparison of these resources. by employing modern information systems, students can assess the originality of their sources. this approach significantly minimizes the likelihood of acquiring information and knowledge through trial and error, while also creating diverse methods for accessing resources and obtaining information. consequently, students gain comprehensive access to resources and information from available channels.