مدیریت اطلاعات در بررسی نقش تورم و نرخ ارز در سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی طی دوره (1402-1382)

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تورم و نوسانات نرخ ارز بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (fdi) در ایران و با استفاده از رویکرد مدل‌سازی کاپولا انجام شده است. این مطالعه به دنبال ارائه‌ی دیدگاه جدیدی از ارتباط پیچیده و غیرخطی میان این متغیرهای اقتصادی و سرمایه‌گذاری خارجی در ایران است.روش: این پژوهش با استفاده از داده‌های مربوط به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، نرخ تورم، و نرخ ارز در بازه زمانی 1382 تا 1402 صورت گرفته است. داده‌ها از منابع معتبر داخلی و بین‌المللی گردآوری شده و سپس با بهره‌گیری از روش کاپولا که امکان مدل‌سازی وابستگی‌های پیچیده بین متغیرها را فراهم می‌کند، مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. در این راستا، از 25 نوع تابع کاپولا، شامل توابع کلایتون و جو- فرانک چرخشی برای تحلیل وابستگی بین تورم، نرخ ارز، و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی استفاده شده است. پارامترهای این توابع با روش‌های بیزی و شبیه‌سازی زنجیره مارکوف مونت کارلو (mcmc) تخمین و ارزیابی شدند.یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ارتباط میان تورم و نرخ ارز با جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به صورت نامتقارن و غیرخطی بوده و افزایش تورم با کاهش معنادار در سرمایه‌گذاری خارجی همراه است. همچنین، نوسانات نرخ ارز به‌عنوان یک عامل ریسک اقتصادی بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران خارجی اثر منفی داشته و باعث کاهش تمایل آنها به سرمایه‌گذاری در ایران شده است. نتایج مدل‌سازی کاپولا نشان داد که تابع کلایتون به بهترین شکل رابطه میان تورم و جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را مدل‌سازی می‌کند، در حالی که تابع جو-فرانک چرخشی برای تحلیل رابطه میان نرخ ارز و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی مناسب‌تر است. معیارهای ارزیابی شامل حداکثر راستنمایی، معیار اطلاعاتی آکاییک (aic)، و حداقل مجذورات خطا (rmse) نشان‌دهنده‌ی دقت این توابع در مدل‌سازی داده‌های مورد بررسی است.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که تورم و نرخ ارز به‌طور قابل توجهی بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران تاثیر منفی دارند. تورم بالا به عنوان عاملی بی‌ثبات‌کننده، از جذابیت سرمایه‌گذاری می‌کاهد و نوسانات نرخ ارزبه عنوان یک ریسک اقتصادی جدی، مانعی برای ورود سرمایه‌گذاران خارجی محسوب می‌شود. تحلیل کاپولا نیز وابستگی‌های نامتقارن و پیچیده میان این متغیرها را برجسته می‌سازد. در نتیجه، سیاست‌گذاران اقتصادی ایران می‌توانند با مدیریت موثرتر نرخ تورم و تثبیت نرخ ارز، بستر مناسب‌تری برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی فراهم آورند. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده، دوره‌های زمانی کوتاه‌تری در کنار عوامل بیشتری مانند نرخ بهره و ثبات سیاسی مورد بررسی قرار گیرند تا دیدگاه دقیق‌تری از تاثیر این عوامل بر جذب سرمایه‌گذاری خارجی حاصل شود.

information management in investigatingthe role of inflation and exchange rate on foreign direct investment during 2003-2023

purpose: the present study aims to investigate the impact of inflation and exchange rate fluctuations on the attraction of foreign direct investment (fdi) in iran, utilizing the copula modeling approach. this study aims to offer a fresh perspective on the intricate and nonlinear relationship between these economic variables and foreign investment in iran. this study was conducted using data related to foreign direct investment, inflation rates, and exchange rates during the period from 2003 to 2023.method: the data were collected from reliable domestic and international sources and subsequently analyzed using the copula method, which enables the modeling of complex dependencies between variables. in this context, 25 types of copula functions, including clayton and joe-frank rotational functions, were employed to analyze the dependence among inflation, exchange rates, and foreign direct investment. the parameters of these functions were estimated and evaluated using bayesian methods and markov chain monte carlo (mcmc) simulations.findings: the results of this study indicate that the relationship between inflation and exchange rates in relation to foreign direct investment (fdi) attraction is asymmetric and nonlinear. furthermore, an increase in inflation is associated with a significant decrease in foreign investment. additionally, fluctuations in exchange rates, as an economic risk factor, negatively impact foreign investors' decision-making and have diminished their willingness to invest in iran. the results of copula modeling indicated that the clayton function most effectively models the relationship between inflation and foreign direct investment (fdi) attraction, while the joe-frank rotational function is more appropriate for analyzing the relationship between exchange rates and fdi. evaluation criteria include maximum likelihood, the akaike information criterion (aic), and the minimum root-mean-square error (rmse), which indicate the accuracy of these functions in modeling the data under investigation.conclusion: the results indicate that inflation and the exchange rate have a significant negative impact on attracting foreign direct investment in iran. high inflation, as a destabilizing factor, diminishes the appeal of investment, while exchange rate fluctuations, viewed as a significant economic risk, pose a barrier to foreign investors' entry. copula analysis further emphasizes the asymmetric and intricate dependencies among these variables. as a result, iranian economic policymakers can create a more favorable environment for attracting foreign investment by effectively managing the inflation rate and stabilizing the exchange rate. future studies should consider shorter time periods and additional factors, such as interest rates and political stability, to gain a more accurate understanding of how these elements influence foreign investment attraction.