چارچوب حکمرانی داده در مراکز تبادل داده

هدف: چارچوب‌های حکمرانی داده معمولاً در دامنه یک سازمان ارائه شده‌اند و بافتارهای میان‌سازمانی کمتر مورد توجه بوده‌اند. این در حالی است که به دلایل مختلف نظیر توسعه کاربردهای دولت الکترونیک و نیز افزایش همکاری‌های میان‌سازمانی ناشی از بازارهای رقابتی، تبادل داده میان سازمان‌ها روزافزون است. پژوهش حاضر درصدد است با ارائه چارچوب حکمرانی داده در مراکز تبادل داده، خلاء موجود در این زمینه را پوشش دهد. با توجه به گسترش روزافزون کاربردهای دولت الکترونیک و تعامل‌پذیری و تاثیر و اهمیت داده در آن، استفاده از این چارچوب می‌تواند در فراهم کردن داده و اطلاعات صحیح و به شکل بهتر موثر باشد.روش‎: این پژوهش از نوع کیفی بوده و روش آن، نظریه داده‎بنیاد است. برای انجام این مهم، ابتدا مبانی پژوهش بررسی شد. در این گام هم پژوهش‌های علمی و دانشگاهی و هم چارچوب‌های ارائه شده توسط انجمن‌های فنی و تخصصی مورد بررسی قرار گرفت، تا ضمن بررسی مبانی و پیشینه پژوهش، دانش اولیه برای انجام مراحل بعدی حاصل شود. سپس با انجام مصاحبه‎های نیمه‎ساخت یافته با خبرگان و مستندسازی آن، بیش از 400 عبارت حاصله، در قالب 100 مفهوم برچسب‌گذاری شده و سپس با کدگذاری باز (44 زیرمقوله)، کدگذاری نظری (15 مقوله) و پدیدایی نظریه، چارچوب حکمرانی داده مراکز تبادل داده ملی به دست آمد. با توجه به اینکه پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده، به منظور اطمینان از‎ روایی و پایایی نتایج، از روش بازنگری توسط شرکت‎کنندگان، روش سه‌سویه‌سازی و نیز روش دلفی استفاده شده است.یافته‎ها: چارچوب حکمرانی داده در مرکز تبادل داده، شامل 15 مولفه، و در سه دسته است: «مولفه‎های اصلی حکمرانی»، «مولفه‎های اصلی در کسب‎وکار مراکز تبادل داده» و «مولفه‎های پشتیبان در کسب‌وکار مراکز تبادل داده». برخی از این مولفه‎ها عبارتند از: «نقش‎ها، مسئولیت‎ها و حقوق»، «استانداردها و سیاست‎ها»، «مدیریت تغییرات».نتیجه‎گیری: براساس نتایج این پژوهش، «نقش‎ها، مسئولیت‎ها و حقوق»، «استانداردها و سیاست‎ها» و «پایش و ممیزی» از مولفه‎های اصلی چارچوب حکمرانی داده در مراکز تبادل داده است. همچنین «همکاری ذی‎نفعان» و «تجاری‎سازی» نیز آن را از سایر چارچوب‎های حکمرانی داده متمایز می‎کند. اگرچه این چارچوب برای مراکز تبادل داده تدوین شده، اما می‌تواند در بافتارهای میان‌سازمانی مشابه که نیازمند تبادل داده هستند نیز کاربرد داشته باشد.

data governance framework indata exchange centers

purpose: data governance frameworks have typically been discussed within the confines of an organization, with less focus on inter-organizational contexts. however, due to factors like the rise of electronic government applications and the growth of inter-organizational collaboration in competitive markets, data exchange among organizations is on the rise. this current research aims to address this gap by proposing a data governance framework for data exchange centers. given the continuous growth of e-government applications and interactions, along with the significant role and value of data within them, implementing this framework can enhance the accuracy and efficiency of data and information exchange.method: this research is qualitative and its method is grounded theory. initially, the fundamentals of the research were examined. this involved reviewing both scientific and academic research as well as frameworks provided by technical and specialized associations. by exploring the basics and background of the research, foundational knowledge was acquired for subsequent steps. subsequently, through conducting semi-structured interviews with experts and documenting them, over 400 phrases were collected, and categorized into 100 concepts. these were then analyzed using open coding (resulting in 44 subcategories), theoretical coding (leading to 15 categories), and the development of a theoretical framework. the data was sourced from national data exchange centers. given the qualitative nature of the study, methods such as participant review, triangulation, and the delphi technique were employed to ensure the validity and reliability of the findings.findings: the data governance framework in the data exchange center comprises 15 components, categorized into main components of governance, main components in the business of data exchange centers, and supporting components in the business of data exchange centers. some of these components include roles, responsibilities, and rights, standards and policies, change management.conclusion: based on the results of this research, roles, responsibilities, and rights, standards and policies, and monitoring and auditing are the main components of a data governance framework in data exchange centers. additionally, stakeholder collaboration and commercialization also distinguish it from other data governance frameworks. although this framework is developed for data exchange centers, it can also be used in similar inter-organizational contexts that require data exchange.