تحلیل اثر تغییر اقلیم بر پارامترهای هواشناسی با استفاده از مدل cmip6 (مطالعه موردی: ایستگاه سینوپتیک سلسله)

جامیه بشری و محیط زیست به دلیل تغییرات آب وهوایی با چالش های مهمی روبرو هستند. به دلیل تغییرات آب و هوا پیش بینی می شود دمای سطح کره زمین افزایش یابد. این تغییرات به طور یکنواخت در سطح جهانی رخ نمی دهد و ضروری است که در سطح منطقه ای موردبررسی قرار گیرد. بررسی و ارزیابی این تغییرات در هر منطقه برای درک دقیق تر چالش های آینده و برنامه ریزی های مرتیط با آن لازم است. بنابراین در این‌ پژوهش‌ جهت تاثیر تغییر اقلیم‌ بر پارامترهای هواشناسی و خشکسالی های آینده از مدل پیش‌ بینی‌ کننده اقلیمی‌ can esm5.0 مطابق‌ با گزارش ششم‌ cmip6 در دشت سلسله واقع در استان لرستان استفاده شد. بمنظور شبیه سازی پارامترهای هواشناسی از داده دما و بارش ثبت‌ شده طی‌ سالهای‌ 1997تا 2022 استفاده شد. سپس‌ بر اساس سناریوهای‌ انتشار طراحی‌ شده شامل‌ سه‌ سناریو خوشبینانه‌ ssp1-2-6، حد متوسط‌ ssp2-4-5 و بدبینانه‌ ssp5-8-5 وضعیت‌ جوی‌ آتی‌ دوره بیست‌ ساله‌ در آینده‌ طی سالهای 2030 تا 2050 پیش بینی شد. نتایج نشان داد که‌ can esm5.0 در شبیه سازی پارامتر دما عملکرد مطلوبی داشته اما در پارامتر بارش توانایی کمتری دارد. نتایج تغییرات بارش و دما در دوره آتی نشان داد که این شهرستان متاثر از گرمایش جهانی استبه گونه ای که در تمامی سناریو ها دمای متوسط سالانه افزایش و بارش متوسط سالانه کاهش می یابد. همچنین نتایج حاصل از تغییرات فصلی نشان دادبیشترین میزان بارش و کمترین میزان دما در فصل زمستان و کمترین میزان بارش و بیشترین میزان دما در فصل تابستان رخ می دهد. در مجموع نتایج‌ این پژوهش می‌تواند به‌ مدیریت‌ منابع‌ آب در آینده، ایجاد برنامه‌هایی‌ موثر برای‌ مقابله‌ با تغییرات اقلیمی‌ و زمینه‌ را برای‌ تصمیم‌گیری‌ آگاهانه‌ و برنامه‌ریزی‌ مناسب‌ آماده نماید.

analysis of the impact of climate change on meteorological parameters using the cmip6 model (case study: selseh synoptic station)

human societies and the environment are facing major challenges due to climate change. global warming، indicated by the projected rise in earth's surface temperature، is not uniform across the planet، making regional assessments essential for understanding local impacts and developing adaptation strategies. this study employs the canesm5.0 climate projection model، based on the coupled model intercomparison project phase 6 (cmip6)، to analyze the effects of climate change on meteorological parameters and future drought conditions at the selseleh synoptic station in lorestan province، iran. to simulate meteorological parameters، recorded temperature and precipitation data for the period 1997–2022 were used. future climate projections for the period 2023–2043 were evaluated under three shared socioeconomic pathway (ssp) scenarios: an optimistic scenario (ssp1–2.6)، a moderate scenario (ssp2–4.5)، and a pessimistic scenario (ssp5–8.5). the results show that the canesm5.0 model demonstrates good performance in simulating temperature but performs less effectively for precipitation. future projections indicate that the selseleh region will experience the impacts of global warming، with an overall increase in mean annual temperature and a decrease in mean annual precipitation across all three scenarios. seasonal analysis reveals that the highest precipitation and lowest temperatures occur in winter، while the lowest precipitation and highest temperatures are recorded in summer. these findings provide valuable insights for future water resource management، the development of adaptation strategies، and evidence-based planning to mitigate the effects of climate change in the region.