واکاوی بازخوردهای معنایی و خوانشی فارسی‌نویسی جای‌نام‌های کردی: مطالعۀ موردی برخی جای‌نام‌های استان کرمانشاه

پژوهش پیشِ‌رو مطالعه‌ای موردی است که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. در این پژوهش تلاش شده است با مطالعۀ برخی جای‌نام‌های کردی در استان کرمانشاه -باتوجه‌به معنا و خوانش آن‌ها درمیانِ گویشوران کُرد- بازخوردهای معنایی و خوانشی فارسی‌نویسی در این جای‌نام‌ها و احتمال آسیب‌رساندن فارسی‌نویسی به آن‌ها بررسی شود. یافته‌‌های این پژوهش نشان داد که فارسی‌نویسیِ جای‌نام‌های کردی استان کرمانشاه چهار بازخورد معنایی و خوانشی دارد: الف) دگرگونی معنایی و خوانشی جای‌نام‌ها؛ ب) بی‌معناشدن و ازبین‌رفتن خوانش کردی جای‌نام‌ها؛ ج) ثبات معنایی جای‌نام‌ها با معادل‌نویسی فارسی و ازمیان‌رفتن خوانش کردی آن‌ها؛ د) حفظ تقریبی خوانش کردی جای‌نام‌ها و انتقال‌نیافتن معنای آن‌ها به غیرکردزبانان. بیشتر این بازخوردها که بازخوردهای یک تا سه را شامل می‌شوند، حاصل فارسی‌نویسی واژه‎ها برپایۀ ریشه‌شناسی عامیانه یا همان ریشه‌شناسی برپایۀ حدس و گمان است. باتوجه‌به یافته‌های یادشده، در این پژوهش مشخص شد که فارسی‌نویسی جای‌نام‌های کردی در استان کرمانشاه، به اصالت خوانش و معنای آن‌ها آسیبی جدی رسانده است.

analysis of semantic and reading-manner feedbacks of persian writing of kurdish toponym: a case study of some toponyms in kermanshah province

this research with descriptive–analytic method and case study, by studying some kurdish toponym in kermanshah province, aims to analyze the semantic and reading manner feedbacks of persian writing of toponym, with regard to their meaning and reading manner among kurdish speakers. this research also aims to consider the probable of damages caused by persian writing to this toponym. findings of this research indicate that persian writing of kurdish toponym in kermanshah province reflects four types of semantic and reading feedbacks which include: (a) semantic and reading transformation of toponym, (b) becoming meaningless and fading of kurdish reading manner of toponym, (c) meaning constancy of toponym with their persian equivalent and fading their kurdish manner, and (d) approximate protection of kurdish reading manner of toponym and not-transferring its meaning to non-kurdish speakers. in most of cases, persian writing is done based on public etymology or the same etymology based on guess and supposition. with regard to mentioned results, this research reveals that persian writing of kurdish place names in kermanshah province causes serious damages to original and native reading manner and meaning of kurdish toponym.