تحلیل [m∂] به‌مثابۀ یک عنصر وجهی در لکی

وجهیت یا وجه‌نمایی یکی از ابزارهای زبانی برای انتقال مفاهیمی همچون الزام، اجبار، احتمال، تعهد و فرض در زبان است. ازآنجاکه توصیف کامل رویدادها یا وضعیت‌ها صرفاً با استفاده از فعل یا گروه اسمی امکان‌پذیر نیست، وجه‌نمایی راهکاری مطلوب در همه زبان‌های بشری برای انتقال دقیق این مفاهیم است. شناخت انواع وجه روزنه‌ای به‌سوی‌ کشفِ بیشتر توانمندی‌های زبان بشر است. پژوهش پیشِ‌رو نخستین مطالعۀ نظریه‌بنیاد دربارۀ وجهیت در لکی است که در آن ابعاد وجهی عنصر [m∂] در چارچوب آرای پالمر (2001) بررسی می‌شود. این واژه علاوه‌بر معنای واژگانی خواستن ماهیتی وجهی دارد؛ بنابراین، می‌توان آن را فعل کمکی وجهی قلمداد کرد. بررسی معنایی این عنصر وجهی بیانگر آن بود که فعل کمکی مذکور وجهیت‌های تکلیفی و پویا را در این زبان بازنمایی می‌کند. ازآنجا‌که لکی جزو زبان‌هایی است که فعل کمکی مشخصی برای زمان آینده ندارد، واژۀ [m∂] علاوه‌بر نقش معنایی وجهی، در برخی بافت‌ها، بازنمایی دستوری زمان آینده را بر عهده دارد. همچنین در این پژوهش مشخص شد که معناهای مختلف این عنصر به حضور آن در جایگاه‌های نحوی مختلف مربوط می‌شود.

analyzing [m∂] as a modal element in laki

mood or modality is one of the linguistic tools for conveying concepts such as necessity, obligation, probability, commitment, and assumption in language. since a complete description of an event or state is not possible solely through the use of verbs or nominal groups, modality is a desirable solution in all human languages to convey concepts. understanding the types of mood is an opening for discovering the capabilities of human language. the present study is the first theory-based study on modality in laki, which addresses the modal aspects of the [m] element within the framework of palmer's (2001) views. this word, in addition to its lexical meaning of “to want”, also has a modal nature and can be assigned as a modal auxiliary verb. the research was conducted using a descriptive–analytical method. linguistic data were collected through the author's linguistic intuition and compared with their equivalents in persian, kurdish and english. after identifying [m] as a modal auxiliary verb in laki, its modality types were determined based on palmer's (2001) framework. finally, in order to better understand its roles, the syntactic positions of its different roles in sentences were determined. based on some evidences like: equivalence of [m] with modal auxiliary verbs in persian and english, the traditional non-inflectability criterion of modals, and etc. [m] can be considered as a modal auxiliary verb in laki. because of different applications of modals, this term has various roles, including a lexical role as a verbal element “to want”, a semantic role for expressing concepts of necessity and obligation, as well as a syntactic one for indicating future tense. analyzing [m] in laki demonstrated that this element is a modal auxiliary verb, in addition to its lexical meaning “to want”. it is also a syntactic tool for representing the future tense; and its modality changes when pronounced differently in specific contexts.