بررسی جایگاه و مقولۀ نحوی وجه‌نمای «چِمان» در کُردی کلهری

وجهیت در زبان ‌های مختلف به ‌کمک مقوله‌های دستوری متفاوت ازجمله صفات وجهی، قیود وجهی، افعال کمکی وجهی و افعال واژگانی وجهی بیان می‌شود. در این پژوهش توصیفی-‌تحلیلی، از رویکرد شاخص‌بنیاد چینکوئه (2004) استفاده شده است تا ماهیت عنصر «چِمان» و به‌طور خاص مقوله و جایگاه نحوی آن در کردی کلهری مشخص گردد. از شمّ زبانی یکی از نویسندگان که گویشور کردی کلهری است در ارائه و تحلیل داده‌ها استفاده شده ‌است. با استناد به شواهدی مانند «اختیاری‌بودن حضور این عنصر در جمله»، «نپذیرفتن پیشوند نفی»، «به‌کار‌نرفتن آن با وجه التزامی» و «قرارگرفتن بعد از قیدهای ارزیابی» نشان داده ‌شد که عنصر مذکور به مقولۀ دستوریِ قید تعلق دارد و با قائل‌شدن به وجود فرافکن وجه معرفتی بر فراز گروه زمان در این زبان، به این نتیجه رسیدیم که جایگاه نحوی این عنصر به‌مثابۀ قید وجهی، شاخص فرافکن وجه معرفتی است. همچنین مشاهده شد که رویکرد شاخص‌بنیاد چینکوئه کفایت لازم را برای توصیف و تبیین ماهیت و رفتار «چمان» در این گونۀ زبانی دارد.

the investigation of grammatical category and syntactic position of “t͡ʃəmɑn”, a modality marker in kalhori kurdish

modality in different languages can be expressed through different grammatical categories such as modal adjectives, modal adverbs, modal auxiliaries, and modal lexical verbs. this descriptive-analytic study aims to determine grammatical category and syntactic position of “t͡ʃəmɑn” in kalhori kurdish, using cinque’s spec-based approach (2004). one of the researchers’ linguistic intuition, as the native speaker of kalhori kurdish, was helpful in providing and analyzing the relevant data. based on facts such as “its optional presence in the sentences”, “not receiving negative prefixes”, “not occurring with subjunctive mood”, along with “its placement necessarily after evaluative adverbs”, it was revealed that “t͡ʃəmɑn” belongs to the category of adverbs. by assuming that there is an epistemic modality projection above the tense phrase projection, the specifier of epistemic modality projection was shown to be the syntactic position of “t͡ʃəmɑn” in this language. finally we have argued that cinque’s spec-based approach provides an adequate framework for specifying grammatical status and explaining syntactic behavior of this linguistic element in kalhori kurdish.