تحلیل اصطلاحات گویش شوشتری در چهارچوب دستور ساختی

پژوهش حاضر با هدف توصیف و تحلیل کیفی و کمّی ساخت‌های اصطلاحی (ساخت‏های فاقد ترکیب‏ پذیری معنایی) در گویش شوشتری براساس دستور ساختی فیلمور و دیگران (1988) و با اشاره به پیوستار نحو-‌واژگانی پیشنهادی کرافت (2001) انجام شده است. داده‌های پژوهش نیز به دو شیوه‌ میدانی و کتابخانه‌ای از گویشوران بومی گویش شوشتری، فرهنگ واژه‌نامه‌ای از گویش شوشتری (نیرومند، 1356) و فرهنگ گویش شوشتری (فاضلی، 1383) گردآوری شده است. در پژوهش پیشِ‌رو، ابتدا با ابزار موجود در دستور ساختی، انواع عبارت‌های اصطلاحی گویش شوشتری براساس طبقه‌بندی فیلمور و دیگران (1988) تحلیل شده ‌و در ادامه، فراوانی اصطلاحات نیز اندازه‏گیری شده است. نتایج نشان می‌دهد که اصطلاحات گویش شوشتری، براساس دیدگاه فیلمور و دیگران (1988) در چهار دستهاصطلاحات رمزگذار/رمزگشا، صوری/جوهری، دستوری/فرادستوری و دارای نکته کاربردشناختی/فاقد نکته کاربردشناختی قرار می‏گیرند. از بررسی مجموع 109 اصطلاح استخراج‌شده در گویش شوشتری، درصد فراوانی هر دسته از اصطلاحات به شرح زیر است: تعداد 47 اصطلاح (57 درصد) رمزگشا درمقابلِ 62 اصطلاح (43 درصد) رمزگذار، 91 اصطلاح (83.5 درصد) جوهری، دربرابر 18 اصطلاح (16.5 درصد) صوری و 96 اصطلاح (88 درصد) فاقد نکته کاربردشناختی درمقابلِ 13 اصطلاح (12 درصد) دارای نکته‌ کاربردشناختی. هیچ‌یک از داده‌ها فرادستوری نبوده‌‌اند؛ درنتیجه، 100 درصد اصطلاحات دستوری بوده‏اند. همچنین داده‌های موردبررسی در این پژوهش، در بخش ساخت‌های پیچیده و خاص در پیوستار نحو-واژگانی پیشنهادی کرافت (2001) قرار گرفته‌اند.

analysis of expressions in shushtari dialect in the framework of construction grammar

the present research has aimed at describing and also qualitive and quantities analysis of constructions in shushtari dialect called expressions based on construction grammar proposed by fillmore et al. (1988) and syntax–lexicon continuum (croft, 2001). data collection has been done using both field and library method from shushtari native speakers and dictionaries of shushtari dialect (fazeli, 2004; niroumand, 1977). first, with the help of the tools in the construction grammar, the analysis of shushtari expressions based on the classification of fillmore et al. (1988) has been attempted, and their frequency has been measured. the results indicate that shushtari dialect idiomatic constructions fall into four categories of encoding/decoding, formal/substantive, grammatical/extra grammatical, and with pragmatic point/without pragmatic point. idioms and the percentage of frequency of each terminology category was as follows: 47 decoding (57%) vs. 62 encoding idioms (43%), 91 substantive (83.5%) vs. 18 formal idioms (16.5%), 96 without pragmatic point (88%) vs. 13 with pragmatic point idioms (12%). none of the data is extragrammatical and as a result, 100 % of the data is grammatical idioms. additionally, the data examined, have been placed in complex and specific constructions in croft's (2001) proposed syntax–lexicon continuum.