بررسی استعاره‌های فضایی در چهار اثر از نویسندگان زن و مرد از منظر معنی‌ شناسی شناختی

استعاره در ادبیات فارسی، قدمت و جایگاه والایی داشته است. ادبیات پدیده‌ای اجتماعی است و پیوند ادبیات و جامعه انکارنشدنی است. در پژوهش حاضر تلاش شده است تفاوت کاربرد استعاره‌های فضایی بالا و پایین در چهار اثر متفاوت از نویسندگان زن و مرد در چهار دهه متوالی بررسی شود تا مشخص شود استعاره‌های فضایی در این چهار اثر چگونه به کار گرفته می‌شوند و تاثیر شرایط جامعه بر بروز و کاربرد استعاره‌های فضایی به چه صورت است. به این منظور، چهار رمان از دو نویسنده مرد و دو نویسنده زن از دهه 60 نخل‌های بی‌سر، 70 روی ماه خداوند را ببوس، 80 چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم و 90 پاییز فصل آخر سال است، انتخاب شده است. پژوهش حاضر به روش توصیفی‌-‌تحلیلی و بنابر دیدگاه لیکاف و جانسون (1980) و در چارچوب معنی‌شناسی شناختی انجام شده است. پیکره پژوهش، جمله‌هایی از هر چهار رمان است که به‌طور جداگانه بررسی و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان داد که میزان استعاره‌های بالا در آثار نویسندگان زن بیشتر به‌ کار رفته است؛ تجربه‌های زیسته در کاربرد استعاره‌ها نقش دارد و مهم‌تر اینکه استعاره‌های بالا همیشه مفهوم شادی و استعاره‌های پایین مفهوم غم را ندارد.

studying spatial metaphors in four works by male and female writers from a cognitive semantics perspective

metaphor has a long history and a high position in persian literature. literature is a social phenomenon and the connection between literature and society is undeniable. the present research has tried to investigate the difference in the use of upper and lower spatial metaphors in four different works by male and female authors in four decades. in order to show how spatial metaphors are used in these works and whether the influence of society’s conditions in the emergence and the application of spatial metaphors is concrete. for this purpose, novels from the 60s nakhlhaye bisar, 70s roye mahe khodavand ra bebos, 80s cheraghha ra man khamosh mikonam and 90s paeiz fasle akhare sal ast were selected and were analyzed in a descriptive-analytical way according to lakoff johnson (1980) and in the framework of cognitive semantics.