بررسی تکیه در افعال زبان کردی ایلامی

تکیه یکی از مقوله‌های مهم واج‌ شناختی و مربوط به هجاست. هدف پژوهش حاضر، بررسی تکیه در افعال زبان کردی ‌ایلامی در چارچوب نظریه‌ وزنی ‌هیز (1995) است. برای انجام این پژوهش، تعداد 10 کلمه از مقوله‌ نحوی فعل انتخاب شد و پنج گویشورِ کرد‌زبان مرد با میانگین سنی 40 تا 60 سال و توانایی خواندن ‌و‌ نوشتن در سطح ابتدایی آن‌ها را تلفظ کردند. گویشوران هر کلمه را سه بار ادا کردند. مجموع 150 طیف‌نگاشت با استفاده از نرم‌افزار praat به ‌دست آمد و بررسی شد. براساس واکه‌های موجود در هر کلمه بسامد‌پایه، شدت و دیرش تا سه رقم اعشار اندازه‌گیری شد. سپس با استفاده از نرم‌افزار spss تجزیه‌وتحلیل آماری انجام گرفت و با برنامه‌ excel گراف‌هایی برای آن‌ها رسم شد. در بررسی داده‌ها، برای تحلیل‌های آماری از آزمون‌هایی مانند کلموگروف اسمیرنوف، تی‌وابسته یا تی‌زوجی، ویلکاکسون و اندازه‌گیری‌های‌ مکرر استفاده شد. نتایج به‌دست‌آمده به این شرح است: در زبان کردی ‌ایلامی، عامل ایجاد کننده‌ تکیه‌ واژگانی، همبسته‌ آکوستیکی بسامد‌پایه است. در این زبان جایگاه تکیه، روی یکی از هجاهای ابتدایی کلمات است.

the study of stress in ilami kurdish verbs

stress is one of the important phonological concepts regarding syllable. the purpose of this study is to analyze the stress in ilami kurdish verbs within the framework of hayes's (1995) metrical theory. in this research, ten verbs were selected and they were pronounced by five male kurdish speakers with an average age of 40 to 60 and the ability to read and write. each word was pronounced by the speakers three times. a total number of 150 spectrograms were produced and analyzed by praat software. based on the vowels of each word, the basic frequency, intensity and delay were measured up to three decimals. then spss was used for statistical analysis and graphs were drawn using excel software. in order to perform statistical analysis, tests such as kolmogorov smirnov, t-dependent or paired, wilcoxon and repeated measurements were applied. the results were as follows: in ilami kurdish, the causative factor for the production of the lexical stress is the acoustic correlation of the basic frequency and the place of stress is on one of the first syllables of the word.