بررسی مقایسه‌ای راهبرد ایران و عربستان در بحران سوریه با تکیه بر نظریۀ نوواقع‌گرایی

ماهیت رقابتی خاورمیانه به‌گونه‌ای است که همۀ بازیگران اصلی منطقه می‌کوشند نظم جدید را براساس منافع ملی خود تقویت کنند. در بحران سوریه عرصۀ رقابت بین دو بازیگر مهم منطقه‌ای، ایران ‌و عربستان، مبتنی بر ویژگی‌های نوواقع‌گرایانه قابل فهم است. سوال اصلی پژوهش این است که استراتژی ایران و عربستان دربارۀ بحران سوریه در قالب نظریۀ نوواقع‌گرایی چگونه قابل تبیین است؟ فرضیه بر این اساس است که استراتژی ایران در بحران سوریه، موازنه‌سازی بر بقای بشاراسد و حفظ وضع موجود، حمایت از جریان مقاومت اسلامی و جبهۀ اول مبارزه با رژیم‌صهیونیستی در قالب نظریۀ نوواقع‌گرایی تدافعی است. عربستان هم با هدف حفظ منافع به کنار گذاشتن بشاراسد، در قالب نظریۀ نوواقع‌گرایی تهاجمی قابل فهم است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و گردآوری اطلاعات از منابع کتابخانه‌ای است. یافته‌ها نشان می دهد، ایران در بحران سوریه در چارچوب واقع‌گرایی تدافعی به دنبال افزایش امنیت خود در برابر تهدیدات منطقه است؛ درحالی که سیاست خارجی عربستان، با هدف افزایش قدرت منطقه‌ای، از نوع محافظه‌کارانه به سیاست خارجی تهاجمی، تغییر کرده است.

A comparative study of IranSaudi Arabia strategy in the Syrian crisis based on the theory of neorealism

The competitive nature of the Middle East is such that all the major players in the region are trying to strengthen the new order based on their national interests. In the Syrian crisis, the arena of competition between two important regional actors, Iran and Saudi Arabia, is understandable based on neorealist characteristics. The main question of the research is how the strategy of Iran and Saudi Arabia regarding the Syrian crisis can be explained in the form of neorealist theory? The hypothesis is that Iran’s strategy in the Syrian crisis is to balance the survival of Bashar alAssad and maintain the status quo, to support the Islamic resistance and to fight the Zionist regime in the first place in the form of defensive neorealist theory. Saudi Arabia, too, in the interest of preserving the ouster of Bashar alAssad, is understandable in the form of an aggressive neorealist theory. The research method is descriptiveanalytical and data collection from library sources. The findings show that Iran seeks to increase its security in the face of regional threats in the context of defensive realism in the Syrian crisis; Saudi Arabia, on the other hand, has shifted from a conservative to an aggressive foreign policy with the aim of increasing regional power.