وانموده های سیاستگذارانۀ پسا دفاع مقدس در حیطه روابط خارجی ایران

مقاله حاضر با اتکاء به این مفروض که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دروان پسا دفاع مقدس صرفا با رهیافت های مادی گرایانه و عینیت محورانه قابل تفسیر، تبیین و مطالعه نمی باشد، درصدد تحلیل و واکاوی نقش مفهومِ بین الاذهانی «هویت ملی» در تکوین و شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی مورد بررسی می باشد. بدین منظور هویت ملی ایران در چهاچوب مولفه های سه گانه آن یعنی اسلامیت، ایرانیت و تجدد مورد ژرف اندیشی قرار گرفته و تاثیر آن بر سیاست خارجی ایران بین سال های 13761368 در قالبِ نظریۀ برسازه گرایی به مداقه گذاشته شده است. لذا سوال اصلی پژوهش این است که هویت ملی چه نقشی بر تکوین و شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران(13761392) داشته است؟ فرضیه کار نیز بدین صورت تدوین شده است که به نظر می رسد مولفه های هویت ملی اساسِ تکوین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره ی مورد بررسی را شامل می شود. در این راستا تحقیق حاضر می کوشد تا نشان دهد انگاره های بین الاذهانی در بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران صرفا در مولفه های خاص هویت یافت نمی شود، بلکه در درون هویت ملی، دگر های هویتی شکل گرفته ی متضاد و پارادوکس نیز در تکوین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نقش به سزایی دارند. همچنین تحقیق فراروی مبتنی روش توصیفی و تحلیلی می باشد و در جمع آوری اطّلاعات از روش کتابخانه‌ای و اسنادی و بهره گیری از  سایت‌ها و مجلات چاپی و الکترونیکی و در مورد ابزار مورد استفاده نیز از فیش برداری استفاده شده است.

Impressions of Holy Defense PolicyMaking in the Field of Iran’s Foreign Relations

After the end of the IraqIran war, a new era in the Islamic Republic’s foreign policy began. During this period, some of the principles, foundations and strategy of the foreign policy of the Islamic Republic changed due to the coincidence with the new conditions governing the regional and global system, but its principles remained the same. Therefore, with the question of what is the formation and formation of the foreign policy of the Islamic Republic of Iran in the eightyear period of the Holy Defense, we seek to explain and study it. Research is by descriptiveanalytical method and information is collected by library and documentary methods. The study period is between 1989 and 1997. The results showed that the foreign policy of the Islamic Republic of Iran in this period of time, while continuing, has changed. This transformation is the result of multiple factors and variables at different levels of individual, national and international. The end of the imposed war, internal conditions, the damage caused by the war, the collapse of the bipolar system, the emergence of newly independent states in the north of the country, the invasion of Iraq by Kuwait, the security of the Persian Gulf, etc., are among the factors that change Iran’s approach to regionalism. Deescalation of tensions and peaceful coexistence to strengthen Iran’s position promoted revolutionary independence and realism.