>
Fa   |   Ar   |   En
   کمی‌سازی الگوی جذب آب غده‌های اویارسلام ارغوانی (Cyperus Rotundus) و ارزیابی رفتار جوانه‌زنی آن‌ها در شرایط مختلف نگهداری  
   
نویسنده میجانی سجاد ,راستگو مهدی ,قنبری علی ,نصیری محلاتی مهدی
منبع پژوهش هاي بذر ايران - 1399 - دوره : 7 - شماره : 2 - صفحه:107 -120
چکیده    مقدمه: غده‌ها، مهّم‌ترین اندام رویشی در افزونش (تکثیر) اویارسلام ارغوانی، به عنوان یکی از سمج‌ترین علف‌های‌هرز دنیا، می‌باشند. بررسی خصوصیات مرتبط با نحوه پاسخ غده به محیط اطراف مانند جذب و از دست دادن آب در پاسخ به دما، حائز اهمّیت می‌باشد. جذب آب اولین مرحله در فرآیند جوانه‌زنی می‌باشد اما الگوی جذب آب توسط غده‌های اویارسلام ارغوانی مشخص نشده است. همچنین از دست رفتن رطوبت غده‌ها یکی از عوامل موثر بر کاهش قابلیت جوانه‌زنی آن‌ها می‌باشد. به منظور بررسی نحوه جذب و کاهش رطوبت غده‌های اویارسلام ارغوانی، سه آزمایش جداگانه انجام شد.مواد و روش‌ها: آزمایش اول، غده‌ها در حمام آب با دماهای 10، 20، 30 و 40 درجه سلسیوس قرار داده شدند. سپس، وزن غده‌ها در زمان‌های مختلف (24 تا 3600 دقیقه) اندازه‌گیری شد. روند درصد جذب آب غده‌ها در دماهای مختلف به‌وسیله برازش مدل پلگ مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش دوم، زمان شروع جوانه‌زنی در دماهای ثابت 10، 20، 30 و 40 درجه سلسیوس مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش سوم، کاهش رطوبت و درصد جوانه‌زنی غده‌ها در دو محیط یخچال (دمای 4 درجه سلسیوس) و اتاق (دمای 22 تا 25 درجه سلسیوس) مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که رطوبت نخستین غده‌های اویارسلام ارغوانی، 42 درصد می‌باشد و 10 درصد آب مازاد جذب می‌کنند. با پیروی از مدل پلگ، جذب آب غده‌ها با در نظر گرفتن نقش دما دارای دو مرحله می‌باشد: (1) جذب سریع (کمتر از هفت ساعت)، و (2) جذب بدون وقفه اما با سرعت (شیب) ملایم پس از آن. در مدل پلگ، فراسنجه‌های k1 (دقیقه در درصد وزن 1) و k2 (درصد وزن‌تر1) به ترتیب به عنوان شاخص سرعت جذب آب و شاخص ظرفیت جذب آب می‌باشند. فراسنجه k1، رابطه عکس با دما داشت. بیشترین و کمترین مقدار آن به ترتیب با 49.56 و 28.55 در دماهای 10 و 40 درجه سلسیوس بود. از سوی دیگر، روند فراسنجه k2 از 10 تا 30 درجه سلسیوس ثابت (0.1) ولی در دمای 40 درجه سلسیوس مقدار آن 0.087 بدست آمد. مدل هایپربولا دو فراسنجه‌ای، نسبت به مدل پلگ، مدل برتر بود و بیشترین درصد جذب آب و زمان لازم برای 50 درصد جذب آب را پیش بینی می‌کند. نتایج نشان داد که شروع جوانه‌زنی غده‌های اویارسلام ارغوانی تحت دماهای 10، 20، 30 و 40 درجه سلسیوس به ترتیب از روزهای 14.44، 6.57، 3.24 و 3.12 رخ داده است. در شرایط نگه‌داری غده‌ها در اتاق و یخچال، توقف جوانه‌زنی به ترتیب بعد از سه و نه ماه اتفاق افتاد. زمان لازم برای کاهش 50 درصد جوانه‌زنی در شرایط یخچال و اتاق به ترتیب 5.12 ماه (154 روز) و 1.3 ماه (39 روز) برآورد شد. زمان لازم برای 50 درصد کاهش وزن غده تحت شرایط نگهداری در اتاق و یخچال به ترتیب 1.981 ماه (59 روز) و حدود 6 ماه (180 روز) بود. به طور کلی، 11.85 درصد کاهش وزن غده (کاهش رطوبت) منجر به کاهش 50 درصدی جوانه‌زنی غده‌ها شد.نتیجه گیری: بیشترین جذب آب غده‌ها تحت همه دماها در کمتر از 420 دقیقه (هفت ساعت) رخ داد. کُند بودن جوانه زنی غده‌ها در دماهای پایین ارتباطی با مشکل در جذب آب ندارد. غده‌ها با از دست دادن حدود 12 درصد رطوبت، نیمی از قدرت جوانه‌زنی خود را از دست دادند. از طرف دیگر، نتایج حاکی از آن است که غده‌ها در دماهای خنک (4 درجه سلسیوس) نسبت به دمای محیط (22 تا 25 درجه سلسیوس) دیرتر رطوبت و قابلیت جوانه‌زنی خود را از دست می‌دهند.
کلیدواژه اندام رویشی، خشک شدگی، دما، رطوبت، مدل پلگ، مدل هایپربولا
آدرس دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه اگروتکنولوژی, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه اگروتکنولوژی, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه اگروتکنولوژی, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه اگروتکنولوژی, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved