سال یابی رادیوکربن تپۀ قلعه ننه برای گاه نگاری پایان دورۀ مس- سنگی حوضۀ دریاچۀ زریبار

تاریخ‌گذاری کربن 14 روشی است که به طور گسترده در باستان‌شناسی برای ارائه «تاریخ‌گذاری مطلق» مواد آلی (دانه‌ها، چوب، استخوان‌ها و غیره) استفاده می‌شود. این روش کمک می  کند چارچوب دقیق  تری نسبت به سال  یابی نسبی در اختیار داشته باشیم. مقدار رادیو ایزوتوپ ناپایدار کربن 14 نیمه عمر نسبتاً کوتاهی معادل 5730 سال دارد. این بدان معناست که کاهش کربن 14 در یک نمونه در طول 5730 سال به دلیل واپاشی رادیواکتیو به نیتروژن 14 به نصف کاهش می‏یابد. این فرآیند زمانی آغاز می‏شود که یک موجود زنده دیگر قادر به تبادل کربن با محیط خود نباشد؛ بنابراین با اندازه‌گیری ایزوتوپ رادیویی کربن 14، می‌توانیم تاریخی را که موجود زنده در آن زندگی می‌کرده، به صورت قابل قبولی تخمین بزنیم.  تعداد کم تاریخ  گذاری‏‏های مطلق در غرب ایران اجازه نمی‏دهد که نتایج کار میدانی در این منطقه با بین‏النهرین و سایر مناطق ایران به صورت دقیق سنجش شود. تاریخ  های به دست آمده از تعداد 7 نمونه ارگانیک از محوطه بزرگ پیش از تاریخی تپه قلعه ننه که با استفاده از طیف  سنج جرمی شتاب‌دهنده سال  یابی شدند، اطلاعات بهتری  از توالی فرهنگی حوضه دریاچه زریبار به دست داد و کمک کرد ارتباط شمال زاگرس مرکزی با نواحی اطراف تا حدودی نیز تبیین شود. طولانی‏ترین دوره استقرار باقیمانده در محوطه مربوط به مس سنگ جدید و اوروک جدید است.

the radiocarbon dating of tepe qaleh naneh for the chronology of late chalcolithic period in the lake zaribar basin

radiocarbon dating، also referred to as carbon-14 dating (14c)، is a method widely used in archaeology to provide the 'absolute dating' of organic materials (seeds، wood، bones، and so on) intended as an approximate age within a range of years. this method allows to give a more precise framework of the events at first ordered according to the stratigraply and artefacts typology (relative dating).  the amount of the unstable radioisotope carbon-14 on our planet has a relatively short half-life of 5،730 years; this means that the fraction of carbon-14 in a sample is halved over the course of 5،730 years due to radioactive decay to nitrogen-14. the process begins when an organism is no longer able to exchange carbon with its environment; therefore، by measuring the radioisotope carbon-14 we can able to approximate the date at which the organism liveda preliminary collection of seven organic samples from tepe qaleh naneh، a significant prehistoric site located in the zaribar lake basin of western kurdistan، was chosen to enhance our understanding of local cultural sequences. this selection also aims to elucidate the connections between the northern central zagros region and its neighboring areas. the limited radiocarbon dating available from western iran currently hinders the synchronization of fieldwork findings in this area with the cultural sequences of mesopotamia and other regions of iran. the chalcolithic، especially the late chalcolithic-uruk phase، is the longest and most important occupation period on the site.  the material culture found at qaleh naneh reflects a progressive social stratification during the late chalcolithic period. this evolution in social structure is probably attributed to cultural and trade exchanges with adjacent areas