رویکردهای اخلاقی به بقایای انسانی چالشی جهانی در باستان‌شناسی زیستی و انسان‌شناسی پزشکی-قانونی

کتاب رویکردهای اخلاقی به بقایای انسانی: چالشی جهانی در باستان‌شناسی زیستی و انسان‌شناسی پزشکی-قانونی (2019)، ه ویراستاری کرستی اسکوئیرز، دیوید اریکسون و نیکلاس مارکز-گرانت، از انتشارات اشپرینگر، به بررسی جامع چالش‌های اخلاقی، حقوقی و فرهنگی در برخورد با بقایای انسانی در حوزه‌های باستان‌شناسی زیستی، پزشکی قانونی و موزه‌داری می‌پردازد. این اثر با رویکردی بین‌المللی و میان‌رشته‌ای، مباحثی همچون کرامت انسانی پس از مرگ، حقوق جوامع بومی در رابطه با بقایای اجدادشان، چالش‌های نمونه‌برداری ژنتیکی، ملاحظات اخلاقی در نمایش عمومی بقایا و مدیریت بقایای ناشی از جنایات جنگی و بلایای جمعی را مورد تحلیل قرار می‌دهد. ساختار کتاب در سه بخش اصلی تنظیم شده است: بخش نخست به مبانی فلسفی و نظری اخلاق (شامل شخصیت اخلاقی مردگان و حقوق بشر) می‌پردازد. بخش دوم چالش‌های عملی در پژوهش، حفاری، نگهداری و نمایش بقایا را بررسی می‌کند و بخش سوم با ارائه مطالعات موردی از مناطق مختلف جهان (از جمله آمریکا، نیوزیلند، اسپانیا و خاورمیانه)، رویکردهای بومی به مسائل اخلاقی را تحلیل می‌نماید. از نقاط قوت این کتاب می‌توان به ترکیب متوازن نظریه و عمل، تاکید بر گفت‌وگوی بین‌فرهنگی و ارائه راهکارهای سیاستی کاربردی اشاره کرد. با این حال، کم‌توجهی نسبی به برخی مناطق مانند خاورمیانه و نیز مسائل نوظهور مانند دیجیتالی‌سازی بقایا از محدودیت‌های آن محسوب می‌شود. این کتاب برای باستان‌شناسان، متخصصان پزشکی قانونی، موزه‌داران و سیاست‌گذاران میراث فرهنگی منبعی ارزشمند است و می‌تواند به تدوین پروتکل‌های اخلاقی در کشورهایی مانند ایران که فاقد چهارچوب مدون در این زمینه هستند، کمک شایانی نماید.

ethical approaches to human remains: a global challenge in bioarchaeology and forensic anthropology

the edited volume ethical approaches to human remains: a global challenge in bioarchaeology and forensic anthropology (springer, 2019), compiled by kirsty squires, david errickson, and nicholas márquez-grant, presents a multidisciplinary examination of the ethical, legal, and cultural complexities surrounding human remains in bioarchaeology, forensic anthropology, and museum curation. adopting an international and interdisciplinary lens, the book addresses postmortem human dignity, indigenous rights concerning ancestral remains, ethical dilemmas in genetic sampling, public display controversies, and the management of remains from mass disasters and war crimes. structured into three sections, the work first explores philosophical foundations (e.g., moral personhood of the dead and human rights frameworks). the second section analyzes practical challenges in excavation, preservation, and exhibition, while the third offers global case studies (north america, new zealand, spain, and the middle east) to contextualize indigenous ethical perspectives. strengths include its theory-practice balance, cross-cultural dialogue emphasis, and policy recommendations. however, limited coverage of regions like the middle east and emerging issues such as digital repatriation are noted gaps. this volume serves as an essential resource for archaeologists, forensic specialists, curators, and heritage policymakers, particularly in contexts like iran where formal ethical protocols are underdeveloped.