واکاوی معنای آیات«...اَلاَّ تُکَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ اَیَّامٍ اِلاَّ رَمْزا...» و «..اَلاَّ تُکَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَ لَیالٍ سَوِیًّا» در تفاسیر و ترجمه‌های فارسی و لاتین بر اساس مطالعه تاریخی تطبیقی

مفسران و در پیِ ایشان، مترجمان، در معنای دو مفهوم «اَلاَّ تُکَلِّمَ» و «سَوِیًّا» از آیه‌ی 41 سوره‌ی آل‌عمران و آیه 10 سوره مریم - که در مورد بشارت حضرت زکریا به حضرت یحیی و واکنش ایشان به این بشارت است - اختلاف دیدگاه دارند. سیر تاریخی تفسیر دو آیه‌ی مورد بحث، نشان می‌دهد که مفسران عبارت «اَلاَّ تُکَلِّمَ» را دو گونه تفسیر کرده‌اند؛ یکی عدم قدرت زکریا در سخن گفتن و دیگری اختیاری بودنِ سخن نگفتن زکریا؛ و در مواردی یک مفسر از دو آیه، دو تفسیر مختلف ارائه داده‌است. در مورد واژه‌ی «سَوِیًّا» نیز گاهی آن را حال برای فاعل «اَلاَّ تُکَلِّمَ» و گاهی نیز صفت برای «لَیالٍ» عنوان نموده‌اند. روایات متعدی نیز در این زمینه وارد شده که از نظر سند مشکل دارند. اختلاف نظر مفسران بر ترجمه‌های فارسی و لاتین این عبارات تاثیر گذاشته و سبب پیدایش ترجمه‌هایی مختلف گردیده‌است. از طرف دیگر این موضوع در عهد جدید نیز آمده‌است که می‌تواند موید برخی دیدگاه‌ها باشد. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکرد تاریخی تطبیقی برای رسیدن به معنای صواب از عبارات مذکور صورت پذیرفته‌است. نتایج حکایت از عدم توانایی حضرت زکریا در سخن گفتن دارد.

analyzing the meaning of the verses allā tukallimannāsa thalāthata ayyāmin illā ram-zā and allā tukallimannāsa thalāthata layālin sawiyyā in interpretations and persian and latin translations based on comparative historical study.

the commentators and following them, the translators, have different views on the meaning of the two concepts allā tukallima and sawiyyā from verse 41 of surah al-imran and verse 10 of surah maryam. the historical course of the interpretation of the two discussed verses shows that the commentators have interpreted the phrase allā tukallima in two ways; one is zakaria's lack of power to speak and the other is zakaria's discretion not to speak. in some cases, a commentator has given two different interpretations of two verses. in the case of the word sawiyyā, sometimes it is used as present tense for the subject allā tukallima and sometimes as an adjective for layālin. there are many narrations in this field that have problems in terms of chain of documents. the difference of opinion of the commentators has affected the persian and latin translations of these phrases and caused the emergence of different translations. on the other hand, this topic is also mentioned in the new testament, which can confirm some views. this research was done with the library method and comparative historical approach to reach the correct meaning of the mentioned expressions. the results indicate zakaria's inability to speak.