مقایسه اثربخشی آموزش مادران بر اساس مداخله مبتنی بر دلبستگی و مداخله شناختی- رفتاری بر ابعاد چندگانه اضطراب کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی

 زمینه و هدف: اختلال اضطراب جدایی یکی از شایع‌ترین اختلالات اضطرابی در کودکی است که در صورت عدم درمان موجب اختلالات شدید در بزرگسالی خواهد شد. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مادران بر اساس مداخله مبتنی بر دلبستگی و مداخله شناختی- رفتاری بر ابعاد چندگانه اضطراب کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نوع شبه تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری 3 ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی مادران دارای دانش‌آموزان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی مقطع ابتدایی مدارس ناحیه یک شهر ساری در سال تحصیلی 1402- 1401 بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند 45 دانش‌آموز انتخاب، و به‌ صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری (15 نفر در گروه مداخله مبتنی بر دلبستگی، 15 نفر درگروه شناختی- رفتاری، و 15 نفر در گروه گواه) جایدهی شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل فرم والد پرسشنامه اضطراب جدایی (هان و همکاران،2003)، پرسشنامه ‌اضطراب چندبعدی کودکان (مارچ و همکاران، 1997) بود. جهت تجزیه ‌و تحلیل داده ها، از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با استفاده ازنرم افزار spss نسخه 26 انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین دو مداخله مبتنی بر دلبستگی و مداخله شناختی- رفتاری تفاوت معنادار درکاهش ابعاد چندگانه اضطراب (0.0001=p، 4.207=f) وجود دارد. همچنین، در مرحله پس آزمون هر دو روش درمانی به یک اندازه اثر معناداری بر ابعاد چندگانه اضطراب داشته‌اند و تداوم اثربخشی هر دو مداخله در مرحله پیگیری نیز مشاهده شد (0.001>p). نتیجه‌گیری: براساس نتایج این پژوهش، مداخله مبتنی بر دلبستگی با تمرکز بر بهبود روابط عاطفی و کاهش نگرانی‌های مربوط به جدایی و مداخله شناختی- رفتاری به دلیل تمرکز بر تغییر الگوهای فکری ناکارآمد و ارتقاء مهارت‌های مقابله‌ای، می‌تواند به عنوان روش‌های موثری برای کاهش ابعاد چندگانه اضطراب در کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین استفاده از هر دو شیوه بسته به شرایط مراجع، پیشنهاد می‌شود.

compare the effectiveness of maternal training based on attachment-based intervention and cognitive-behavioral intervention on multiple dimensions of anxiety in children with separation anxiety disorder

background and purpose: separation anxiety disorder is one of the most common anxiety disorders in childhood, which, if left untreated, can lead to severe disorders in adulthood. this study aimed to compare the effectiveness of maternal training based on attachment-based intervention and cognitive-behavioral intervention on multiple dimensions of anxiety in children with separation anxiety disorder.method: this study was quasi-experimental with a pre-test-post-test design, a control group, and a three-month follow-up. the statistical population included all mothers of elementary school students with separation anxiety disorder in educational district one of sari city in the academic year 2022-2023. through purposive sampling, 45 participants were selected and randomly assigned to three groups of 15 students (15 in the attachment-based intervention group, 15 in the cognitive-behavioral group, and 15 in the control group). data collection tools included the separation anxiety assessment scale– parent version (saas-p) (han et al., 2003) and the multidimensional anxiety scale for children (masc) (march et al., 1997). the data was analyzed using repeated measures analysis of variance and spss-26 software.results: the results showed significant difference between the attachment-based intervention and the cognitive-behavioral intervention in reducing the multiple dimensions of anxiety (f = 4.207, p = 0.0001). furthermore, in the post-test phase, both interventions showed equally significant effects on the various dimensions of anxiety, and the sustained effectiveness of both interventions was also observed in the follow-up phase (p < 0.001). conclusion: based on these findings, both attachment-based intervention, which focuses on improving emotional relationships and reducing separation-related worry, and cognitive-behavioral intervention, which aims to modify maladaptive thought patterns and enhance coping skills, can be considered effective methods for decreasing multiple dimensions of anxiety in children with separation anxiety disorder. therefore, it is recommended to use both methods depending on the circumstances of the client