تعیین شاخص‌های روان‌سنجی نسخه فارسی مقیاس رفتار خلاقیت بدخواهانه در دانش‌آموزان ایرانی

زمینه و هدف: خلاقیت عموماً به‌عنوان یک ویژگی مثبت شناخته ‌شده است. باوجوداین، جنبه‌هایی در خلاقیت وجود دارد که می‌تواند آن‌ را به ویژگی بدخواهانه تبدیل کند. سنجش این جنبه از خلاقیت، نیازمند ابزاری معتبر است. هدف این پژوهش تعیین شاخص‌های روان‌سنجی مقیاس رفتار خلاقیت بدخواهانه (هاو و همکاران، 2016) برای سنجش خلاقیت بدخواهانه در دانش‌آموزان ایرانی بود.روش: در پژوهش توصیفی_ پیمایشی حاضر، شاخص‌های روان‌سنجی مقیاس رفتار خلاقیت بدخواهانه از جمله انواع روایی و اعتبار محاسبه شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطه (15 تا 18 سال) ناحیه 1 شهر رشت در سال تحصیلی 1403-1402 بود که تعداد 393 نفر به‌عنوان نمونه مورد مطالعه با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و به مقیاس رفتار خلاقیت بدخواهانه پاسخ دادند. برای تعیین روایی از روش‌های روایی صوری، محتوایی، و تحلیل عاملی تاییدی؛ و برای تعیین اعتبار از روش‌های همسانی درونی (آلفای کرونباخ)، تنصیف، و پایایی مرکب استفاده شد. تحلیل داده‌ها نیز با نسخه 26 نرم افزار spss و نسخه 24 نرم‌افزار amos انجام شد.یافته‌ها: برای به دست آوردن شاخص‌های روان‌سنجی در بخش روایی از روایی صوری کیفی و کمی و روایی محتوایی با استفاده از شیوه نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی استفاده شد. نتایج مربوط به روایی صوری کیفی و کمی مقیاس رفتار خلاقیت بدخواهانه مناسب بود و نمره تاثیر تمامی گویه‌ها بالاتر از 1.5 بود و نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی گویه‌های این مقیاس نیز مناسب و بالاتر از 0.8 به دست آمد. بر اساس یافته‌های تحلیل عاملی تاییدی، هر سه عامل آسیب رساندن به افراد، دروغ گفتن، و حقه‌بازی مورد تایید قرار گرفت و برازش‌های مطلوبی به دست آمد. در بخش اعتبار، این مقیاس با روش آلفای کرونباخ، تنصیف، و پایایی مرکب ارزیابی شد. آلفای کرونباخ به ترتیب برای سه عامل آن 0.79، 0.82، 0.68 بود و برای کل مقیاس معادل 0.83 به دست آمد. نتایج تنصیف (0.66) و پایایی مرکب (0.91) نیز مطلوب بودند.نتیجه‌گیری: با توجه به نتیجه پژوهش حاضر و اهمیت ارزیابی خلاقیت بدخواهانه، می‌توان نتیجه گرفت که نسخه فارسی مقیاس رفتار خلاقیت بدخواهانه، ابزاری مناسب برای ارزیابی این مفهوم در دانش‌آموزان است. پیشنهاد می‌شود این ابزار روی گروه‌های سنی و با ویژگی‌های مختلف نیز اجرا و هنجاریابی شود.

psychometric properties of persian version of malevolent creativity behavior scale in a sample of iranian students

background and purpose: creativity is generally considered a positive attribute. however, certain aspects of creativity can manifest as malevolent behavior. measuring this malevolent aspect of creativity requires a valid scale. the purpose of this research was to determine the psychometric properties of the persian version of the malevolent creativity behavior scale (mcbs; hao et al., 2016) to evaluate the malevolent creativity of iranian students.method: the present study was a descriptive-survey study that evaluated the psychometric properties of the mcbs, including various types of validity and reliability. the study population included all senior high school students (15 to 18 years old) in district 1 of rasht, iran, during the 2023-2024 academic year. then a sample of 393 students was selected among this population through random cluster sampling and they responded to the mcbs. validity was assessed using face validity, content validity, and confirmatory factor analysis (cfa). reliability was evaluated using internal consistency (cronbach’s alpha), split-half reliability, and composite reliability. data were analyzed using spss -26 and amos - 24.results: to evaluate psychometric indices for validity, face validity was assessed qualitatively and quantitatively and content validity was assessed using the content validity ratio (cvr) and content validity index (cvi). results indicated adequate qualitative and quantitative face validity, with all item impact scores exceeding 1.5. the cvr and cvi scores for the scale items were also adequate, exceeding 0.8. cfa results confirmed the three-factor structure (hurting people, lying, and playing tricks) with good model fit indices. reliability was assessed using cronbach’s alpha, split-half reliability, and composite reliability. cronbach’s alpha was 0.79, 0.82, and 0.68 for the three factors, respectively, and 0.83 for the total scale. split-half reliability (0.66) and composite reliability (0.91) were also satisfactory.conclusion: based on the present study’s findings and the importance of evaluating malevolent creativity, the persian version of the mcbs appears to be a suitable tool for evaluating this concept in students. further research is recommended to administer and standardize this scale among different age groups and populations with varying characteristics.