نقش میانجی تاب آوری در رابطه جوّ روانی- اجتماعی کلاس با خلاقیت دانش آموزان

زمینه و هدف: جوّ روانی- اجتماعی کلاس از طریق اثر بر متغیرهای روان شناختی مثبت همچون تاب آوری می تواند به طور غیرمستقیم بر خلاقیت اثرگذار باشد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی تاب آوری در رابطه جوّ روانی- اجتماعی کلاس با خلاقیت دانش آموزان انجام شد. روش: در پژوهش همبستگی حاضر، نمونه مورد مطالعه شامل 341 دانش آموز بود که با روش نمونه گیری در دسترس از طریق فراخوان اینترنتی از بین تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه یکم شهر الوند (استان قزوین) در نیم‌سال دوم سال تحصیلی 1402-1403 انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های تفکر خلاق تورنس (1979)، جوّ روانی - اجتماعی کلاس فریزر و همکاران (1995)، و تاب آوری کانور و دیویدسون (2003) استفاده شد. داده ‌‌ها از طریق نرم افزار spss24 و amos24 تحلیل شد.یافته ها: نتایج تحلیل داده ها نشان داد که مدل مفروض اولیه با داده‌های مشاهده شده برازش مطلوبی دارد. بر اساس نتایج مسیر مستقیم جوّ روانی _اجتماعی کلاس (اصطکاک و وابستگی) و تاب آوری بر خلاقیت معنادار به دست آمد (0.001≥p). همچنین مسیر غیرمستقیم تاب آوری در ارتباط بین جوّ روانی _اجتماعی کلاس (وابستگی) و خلاقیت (0.001>p)، و مسیر غیرمستقیم تاب آوری در ارتباط بین جوّ روانی _اجتماعی کلاس (انضباط) و خلاقیت نیز معنادار شد (0.01>p). نتیجه گیری: بر اساس نتایج به‌دست آمده جوّ روانی-اجتماعی کلاس با واسطه تاب آوری به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم توان تبیین خلاقیت را دارند. محیط غنی کلاس درس همراه با رابطه صمیمی و مقتدر معلم در کاربرد آموزش های اکتشافی و بهبود خلاقیت، تلویحات مهمی برای معلمان و مشاوران مدارس دارد.

the mediating role of resilience in the relationship the classroom psychosocial climate and creativity students

background and purpose: the classroom psychosocial climate can indirectly affect creativity through the effect on positive psychological variables such as resilience. the present research was also conducted with the aim of investigating the mediating role of resilience in the relationship between the classroom psychosocial climate and creativity students’ creativity.method: in the present correlational study, the study sample consisted of 341 students who were selected through a convenience sampling method through an online call from among all first-year high school students in alvand city (qazvin province) in the second semester of the 2023-2024 academic year. to collect data from torrance’s creative thinking questionnaire (ttct) (1979), frazier et al.’s psychosocial climate (mci-sf) (1995), and connor and davidson resilience (cd-risc) (2003) was used. the data were analyzed by spss24 and amos24 software.results: the results of the data analysis showed that the first initial hypothetical model had a good fit with the observed data. based on the results of the direct path of the classroom psychosocial climate (friction and cohesion) and resilience, significant creativity was obtained (p≤0.001). also, the indirect path of resilience in the relationship between the classroom psychosocial climate (cohesion) and creativity was significant (p<0.001), the indirect path of resilience in the relationship. there was also a significant difference between the classroom psychosocial climate (task-orientation) and creativity class (p<0.01). conclusion: according to the obtained results, the classroom psychosocial climate can directly and indirectly explain creativity through resilience. the rich environment of the classroom together with the intimate relationship and authoritative teacher in the application of exploratory education and improving creativity has important implications for teachers and school counselors.